Ένα μικρό δώρο για σας ....
υλικό για σκέψη....
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γλώσσα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γλώσσα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2022
Κυριακή 9 Ιανουαρίου 2022
ΙΣΤΟΡΙΑ - ΓΛΩΣΣΑ
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ !
ΟΛΟΦΩΤΗ , ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ
ΚΑΙ ΓΕΜΑΤΗ ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ!
Ας κάνουμε ό,τι μπορούμε καλύτερο !
Μικρό δώρο για την καινούρια χρονιά :
μια μικρή ομιλία της Μαρίας Ευθυμίου για την διαχρονική δύναμη του Ελληνισμού .
Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου 2021
Ταινία μικρού μήκους μόλις τριών λεπτων !
https://anoikeiosi.blogspot.com/2021/04/hidden-voice-httpswww.html
ΑΣΚΗΣΗ ΟΠΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ
Χτες η δημιουργός του, η Ιρανή Mahnaz Yazdani, ανακοίνωσε χαρούμενη ότι το Κέντρο Έρευνας Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και Εκπαίδευσης του Καναδά (the Human Rights Research and Education Centre (HRREC)) της έδωσαν γι'αυτό το σκίτσο το Grand Prize 2021 και το περιέλαβαν στην τρίτη έκδοση του τόμου IMAGE OF JUSTICE που έχει θέμα "The right to housing".
Περιγράψτε , αναλύστε και ερμηνεύστε την εικόνα .
Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2021
Λέο Μπουσκάλια “Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις”
Τι κρίμα για σένα, αν πιστεύεις ότι υπάρχει μόνο ό,τι μπορεί να μετρηθεί στατιστικά. Πραγματικά σε λυπάμαι αν διευθύνει τη ζωή σου μόνο αυτό που μπορεί να μετρηθεί, γιατί εμένα με κεντρίζει το απροσμέτρητο. Με κεντρίζουν τα όνειρα, όχι μόνο αυτό που είναι μπροστά μου. Δε δίνω δεκάρα γι’ αυτό που βρίσκεται μπροστά μου.
Αυτό το βλέπω. Αν θες να περάσεις τη ζωή σου μετρώντας το, είναι δικαίωμά σου, εμένα όμως με ενδιαφέρει αυτό που βρίσκεται πιο έξω. Υπάρχουν τόσα που δε βλέπουμε, δεν πιάνουμε, δε νιώθουμε, δεν καταλαβαίνουμε.
Υποθέτουμε πως η πραγματικότητα είναι αυτό το κουτί που μας βάλανε μέσα, κι όμως σας βεβαιώνω πως δεν είναι έτσι. Ανοίξτε την πόρτα κάποτε και κοιτάξτε τι υπάρχει έξω. Το όνειρο του σήμερα θα είναι η πραγματικότητα του αύριο. Κι όμως έχουμε ξεχάσει να ονειρευόμαστε.
Κατ’ αρχήν πιστεύω ότι το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου που αγαπάει είναι ότι αγαπάει τον εαυτό του. […] Δε μιλάω για το χάιδεμα του εγώ μας. […] Μιλάω για τον άνθρωπο που συνειδητοποιεί, ότι δεν μπορείς να δώσεις παρά αυτό που έχεις και γι’ αυτό καλά θα κάνεις να προσπαθήσεις όσο μπορείς ν’ αποχτήσεις κάτι. Θέλεις να είσαι ο πιο μορφωμένος, ο πιο λαμπερός, ο πιο ενδιαφέρων, ο πιο πολυτάλαντος, ο πιο δημιουργικός άνθρωπος του κόσμου, γιατί έτσι θα μπορέσεις να τα δώσεις όλα αυτά. Ο μοναδικός λόγος που έχεις κάτι είναι για να το δίνεις.
Θεωρούμε το «εγώ» μας σαν κάτι ουσιαστικό, τον εαυτό που κατασκευάσαμε. Θα σας πω όμως μια αλήθεια, δεν τον κατασκευάσατε εσείς αυτό τον εαυτό. Άλλοι τον έφτιαξαν. Οι άλλοι σας είπαν ποιος πρέπει να είστε και ποιος όχι, πώς πρέπει να κινείστε, να μυρίζετε και να κάνετε τα περισσότερα πράγματα που κάνετε. […] Βγες από τον εαυτό σου και άφησέ τον εκεί. […] Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπουν μέσα σου τα νέα μηνύματα. Ο εαυτός κατασκευάζει τεράστια τείχη γύρω του για «αυτο»προστασία. Αυτά τα τείχη τα ονομάζει πραγματικότητα. Ο,τιδήποτε δεν ταιριάζει μ’ αυτό που ο περιτειχισμένος εαυτός θεωρεί πραγματικό, δεν αφήνεται να περάσει από το τείχος∙ έτσι, όταν πια φτάνει μέσα η νέα αντίληψη, έχει γίνει αυτό που ήθελε από την αρχή. Έτσι οι περισσότεροι από μας περνάμε τη ζωή μας βλέποντας μόνον ό,τι θέλουμε να δούμε, ακούγοντας μόνον ό,τι θέλουμε να ακούσουμε, μυρίζοντας ό,τι θέλουμε να μυρίσουμε, ενώ όλα τα υπόλοιπα παραμένουν απολύτως αόρατα. Όλα τα πράγματα βρίσκονται εδώ. Για να δούμε, το μόνο που χρειάζεται είναι να τα αφήσουμε να μπουν, να τα αγγίξουμε, να τα γευτούμε, να τα δαγκώσουμε, να τα αγκαλιάσουμε (το πιο ευχάριστο), να τα ζήσουμε όπως είναι –όχι όπως είμαστεεμείς.«Το αντίθετο της αγάπης δεν είναι το μίσος, αλλά η απάθεια».
«Αν είχα να διαλέξω ανάμεσα στον πόνο και στο τίποτα, θα διάλεγα τον πόνο».«Υπάρχουμε εμείς, ο εαυτός μας και πάνω σ’ αυτό τον εαυτό συσσωρεύουμε χιλιάδες και χιλιάδες πράγματα που μπορεί να μην είναι ο εαυτός μας, μα που να ανήκουν μάλλον στην οικογένειά μας, την κουλτούρα μας, τους φίλους και ούτω καθεξής. Τα παίρνουμε μαζί μας και τότε αυτά γίνονται εμείς και είμαστε ικανοί να πεθάνουμε για να υπερασπίσουμε αυτό το «εμείς» και καταφεύγουμε στην απάθεια για να αποφύγουμε τις προκλήσεις του νέου εαυτού.
Δημιουργούμε επίσης μοντέλα τελειότητας. Περνάμε τη ζωή μας προσπαθώντας να κάνουμε τον έξω κόσμο να ταιριάσει μ’ αυτό που νομίζουμε εμείς σαν τέλειο».
«Είμαστε ήδη τέλειοι. Ο κόσμος είναι ήδη τέλειος. Προσπαθούμε να επέμβουμε σ’ αυτή την τελειότητα κι από κει πηγάζουν όλα τα προβλήματά μας. Τι θαυμάσιο που θα ήταν, αν μπορούσαμε να δεχτούμε το γεγονός ότι είμαστε ο τέλειος εαυτός μας. […] Μόνο εσύ μπορείς να ξέρεις ποιος είναι ο τέλειος εαυτός σου. Είσαι όμως ο τέλειος εαυτός σου και είναι ο μοναδικός τέλειος εαυτός σου που θα περάσει έτσι στην ιστορία του κόσμου! Ίσως οι άλλοι να προσπαθήσουν να τον κάνουν ατελή […]»
” Όταν γελάς, κινδυνεύεις να σε περάσουν για χαζό. Και τι με αυτό; Οι χαζοί διασκεδάζουν πολύ!”
“Όταν κλαις κινδυνεύεις να σε περάσουν για συναισθηματικό. Και βέβαια είμαι συναισθηματικός. Μου αρέσει. Τα δάκρυα βοηθάνε.”
“Όταν ανοίγεσαι στον άλλο, κινδυνεύεις να μπλέξεις. Ποιος λέει ότι το μπλέξιμο είναι κίνδυνος; Εγώ θέλω να μπλέξω.”
¨Όταν εκδηλώνεις τα συναισθήματα σου, κινδυνεύεις να δείξεις τον πραγματικό σου εαυτό. Και τι άλλο έχω να δείξω;”
¨Όταν εκθέτεις τις ιδέες και τα όνειρά σου μπροστά στους άλλους, κινδυνεύεις να χαρακτηριστείς αφελής. Α, μ έχουν χαρακτηρίσει πολύ χειρότερα από αυτό.”
¨Όταν αγαπάς, κινδυνεύεις να μην στο ανταποδώσουν. Δεν αγαπώ για να μου το ανταποδώσουν.”
¨Όταν ζεις, κινδυνεύεις να πεθάνεις¨ Είμαι έτοιμος για αυτό….”
¨Όταν ελπίζεις, κινδυνεύεις να απογοητευτείς, κι όταν δοκιμάζεις, κινδυνεύεις να αποτύχεις. Ναι, αλλά πρέπει να ρισκάρεις, γιατί ο μεγαλύτερος κίνδυνος στη ζωή είναι να μην ρισκάρεις τίποτε. Ο άνθρωπος που δεν ρισκάρει τίποτε, δεν κάνει τίποτε, δεν έχει τίποτε, δεν είναι τίποτε. Μπορεί να αποφεύγει τον πόνο και τη λύπη, όμως δεν μπορεί να μάθει και να νιώσει και να αλλάξει και να αναπτυχθεί και να αγαπήσει και να ζήσει. Δεμένος με τις βεβαιότητές του, είναι ένας σκλάβος. Έχει παραιτηθεί από την ελευθερία του. Μόνο ο άνθρωπος που ρισκάρει είναι πραγματικά ελεύθερος!”
Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2021
ΤΑΙΝΙΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ :
Der Schwarzfahrer
https://anoikeiosi.blogspot.com/2020/04/2-6-httpswww_29.html
Τρίτη 23 Νοεμβρίου 2021
Δευτέρα 15 Νοεμβρίου 2021
ΔΙΟΡΘΩΣΗ
2ου ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΓΛΩΣΣΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
σελίδα 157
ΘΕΜΑ Β
Ερώτημα 1ο
Σε ποιον πολιτισμό πιστεύετε ότι αναφέρεται η ηρωίδα του Κειμένου ΙΙΙ στο υπογραμμισμένο απόσπασμα της τελευταίας παραγράφου; Ποια αντίθεση υπάρχει ανάμεσα σε εκείνον και στον πολιτισμό που βιώνει η ίδια στο παρόν της;
Ερώτημα 2ο
Να αποδώσετε τον χαρακτήρα της Βάστι μέσα από τον τρόπο που διάγει τη ζωή της, κάνοντας χρήση πληροφοριών από το κείμενο. (90-110 λέξεις)
Η ερώτηση αυτή είναι όμοια με όσες έχουμε κάνει στην λογοτεχνία , όταν σας ζητούσα να μου βρείτε πως κτίζεται ο χαρακτήρας ενός προσώπου μέσα στο κείμενο .
Εδώ έχουμε την αφήγηση ενός παντογνώστη αφηγητή ο οποίος βλέπει την Βάστι μέσα στο απομονωμένο της δωμάτιο και ξέρει και τις σκέψεις της .
Πρόκειται για ένα απολύτως μοναχικό άτομο ( φαίνεται ότι ζει σ ένα δωμάτιο όπου της παρέχονται όλα με το πάτημα ενός κουμπιου , μόνη της ).Τα ενδιαφέροντά της φαίνεται να είναι αντίστοιχα με τα κουμπιά του δωματίου της (φαγητό , μουσική , ρούχα, μπάνιο, λογοτεχνία , φίλοι ) Ο τρόπος με τον οποίον παρέχονται όλα αυτά μοιάζει να εξομοιώνει τα πάντα μεταξύ τους και να βάζει στο ίδιο επίπεδο υλικές και πνευματικές απολαβές ως προϊόντα κατανάλωσης !Έτσι η Β παρουσιάζεται ως καταναλώτρια και τίποτε άλλο !
Η επόμενη παράγραφος με τον καταιγισμό τυποποιημένων ερωτήσεων χωρίς να μας δίνονται οι απαντήσεις της Β . ενισχύει την εντύπωσή μας ότι πρόκειται για ένα άτομο απολύτως παθητικό . Απομονωμένη αναγκαστικά (μοναχικότητα και ανελευθερία).Παθητική (γεγονότα ;Άραγε η πρόσκληση του Κ ήταν γεγονός ;)
Πρόκειται για άτομο χωρίς καμιά δυνατότητα ελεύθερης βούλησης και επιλογής (ούτε διαφορετικό κρεβάτι δεν μπορεί να έχει από αυτό που της δίνεται ,αλλά δεν αντιδρά ) .(ιδέες ;Σχεδόν καμιά )( Πάνω στο μικρό αναλόγιο ..υπήρχε ένα ..βιβλιο …περιείχε οδηγίες για κάθε ενδεχόμενο …)απολύτως προσαρμοσμένο σ αυτή την κατάσταση που έχει θεοποιήσει την εξουσία (εδώ την μηχανή )(«Ω μηχανή ! Ω μηχανή!κι έφερε τον τόμο στα χείλη της ….)
Φοβισμένη μπροστά σε οποιαδήποτε αλλαγή και άμεση σχέση με τη ζωή (την κατέλαβε ο τρόμος της άμεσης εμπειρίας )
Ερώτημα 3ο
α. Να ξαναγράψετε την πρώτη παράγραφο του Κειμένου ΙΙ: Τα ρομπότ, οι κάθε είδους «έξυπνες» μηχανές και γενικότερα οι αλγόριθμοι της τεχνητής νοημοσύνης, που ολοένα περισσότερο εισδύουν στους χώρους εργασίας και αυτοματοποιούν την απασχόληση, μπορούν να δημιουργήσουν διεθνώς έως το 2025 σχεδόν διπλάσιο αριθμό νέων θέσεων εργασίας, σε σχέση με όσες αναμένεται να καταστρέψουν. αρχίζοντας με τη φράση: Σχεδόν διπλάσιος αριθμός νέων θέσεων εργασίας… κάνοντας όλες τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο σύνταξης της περιόδου
β. Να εξηγήσετε με πιο απλά λόγια το περιεχόμενο της τελευταίας παραγράφου του Κειμένου ΙΙ, όπως παρατίθεται παρακάτω, ώστε να γίνει κατανοητό από έναν φίλο σας που δεν το καταλαβαίνει: Σύμφωνα με την έκθεση, «οι μετασχηματισμοί (στην αγορά εργασίας), αν γίνουν αντικείμενο διαχείρισης με σοφία, μπορούν να οδηγήσουν σε καλή απασχόληση, καλές θέσεις εργασίας και βελτιωμένη ποιότητα ζωής, αν όμως γίνει κακή διαχείριση των αλλαγών, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να διευρυνθεί η “ψαλίδα” των δεξιοτήτων, να υπάρξει μεγαλύτερη ανισότητα και ευρύτερη πόλωση,
Να εξηγήσεις , δεν σημαίνει να αλλάξεις δυο λέξεις αλλά να αναλύσεις μ έναν εύληπτο και σύντομο τρόπο τα όσα λέει . Σε αυτό θα σε βοηθήσει όλο το κείμενο
Θέμα Γ
Ποιο το υπαρξιακό θέμα του κειμένου και με ποιους κειμενικούς δείκτες απεικονίζεται ;
ΘΕΜΑ Δ
(Προσοχή ! Μην πέσετε στην παγίδα να δείτε το θέμα ως :τα +και τα- της τεχνολογίας . Δημιουργεί πολύ ρηχά κείμενα αυτή η οπτική )
Η στάση των κοινωνιών απέναντι στις όποιες τεχνολογικές εξελίξεις είναι αντιφατική: την ίδια στιγμή που τονίζονται οι κίνδυνοι, τονίζονται και τα οφέλη που θα προκύψουν.
Πώς ερμηνεύεται αυτή η αντίφαση;
Πρόκειται γαι εργαλείο , άρα χρησιμοποιείται με όλους τους τρόπους .
Έχουν φανεί θετικά και αρνητικά αποτελέσματα από την χρήση της .
Να προσδιορίσετε την δική σας στάση σχετικά με την τεχνολογική πρόοδο, σε ένα δοκίμιο 300 περίπου λέξεων
Εφ όσον ισχύει ότι η τεχνολογία είναι εργαλείο πρέπει να αγωνιστούμε για να παραμείνει ως τέτοιο . Συγχρόνως , εμεις να αναλογισθούμε πως θέλουμε να την χρησιμοποιήσουμε .
Αν ο άνθρωπος εργαλειοποιηθεί , αυτό είναι η μεγαλύτερη αλλοτρίωση . Κι ο άνθρωπος εργαλοποιείται στο βωμό της χρηστικότητας . Εργαλοποιώντας ο άνθρωπος τον άνθρωπο , πέφτει στην ίδια παγίδα κι εκείνος . Ο άνθρωπος πρέπει να κρατήσει την ανθρωπινοτητά του !
ΠΡΟΣ ΣΚΕΨΗ ......
José Mujica - Πρόεδρος της Ουρουγουάης από το 2010 έως το 2015:
«Έχουμε εφεύρει ένα βουνό επιφανειακών αναγκών. Ζούμε αγοράζοντας και πετώντας. Αλλά αυτό που πραγματικά ξοδεύουμε είναι ο χρόνος της ζωής μας. Γιατί όταν αγοράζω κάτι ή αγοράζετε κάτι, δεν το αγοράζετε με χρήματα, το αγοράζετε με τον χρόνο ζωής που ξοδέψατε για να κερδίσετε αυτά τα χρήματα. Με τη διαφορά ότι το μόνο που δεν αγοράζεται είναι η ζωή. Η ζωή περνάει και τι κρίμα να τη χρησιμοποιούμε για να χάσουμε την ελευθερία μας.
Γιατί πότε είμαι ελεύθερος; Είμαι ελεύθερος όταν έχω χρόνο να κάνω αυτό που με ευχαριστεί και δεν είμαι ελεύθερος όταν πρέπει να αφιερώνω τον χρόνο μου αποκτώντας υλικά πράγματα που υποτίθεται ότι μου επιτρέπουν να ζω. Στην πραγματικότητα, το να παλεύεις για την ελευθερία σημαίνει να παλεύεις για τον ελεύθερο χρόνο. "
Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2021
ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ -ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ -ΚΡΙΣΗ
Διαλέξτε μια φωτογραφία για να κάνετε άσκηση οπτικού γραμματισμού :
περιγραφή , ανάλυση , ερμηνεία .
Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 2021
«Σε εμάς, τους Ρομά, έχουν φορτώσει όλα τα κακά…»
Ο πρόεδρος της Πανελλαδικής Συνομοσπονδίας Ελλήνων Ρομά «Ελλάν Πασσέ», Βασίλης Πάντζος, σε μια εκ βαθέων συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, με αφορμή την τραγωδία στο Πέραμα.
Ασκήσεις :
1) Είδος κειμένου και ποια τα χαρακτηριστικά του .
2)Να διαβάσετε σιγά σιγά την συνέντευξη (ερώτηση -απάντηση ) και να υπογραμμίσετε τα βασικά . Να εντοπίζετε το θέμα και τις θέσεις σε κάθε τμήμα της συνέντευξης .
3) Να καταγράφετε τις απορίες σας .
Τρίτη 9 Νοεμβρίου 2021
Ο ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΑΛΛΟΣ
Ποιος ορίζει τελικά τι είναι διαφορετικό και τι κανονικό ;
Υπάρχουν σαφή κριτήρια για κάτι τέτοιο;
"Αφού γύρω μας οι άνθρωποι έχουνε τόση ποικιλία
γιατί ο κόσμος φτιάχνεται μόνο για μια κατηγορία;"
Οι περιθωριοποιημένες ομάδες στα χωριά μας .....
Η αλυσίδα :
Όταν μια κοινωνική ομάδα δεν εντάσσεται στην ευρύτερη κοινωνία , μένει πίσω , περιθωριοποιείται και δέχεται την περιφρόνηση άλλων ανθρώπων , "χάνει" τα δικαιώματά της (ατονούν), και μπορεί κάποια μέλη της να εκτραπούν σε παραβατική συμπεριφορά .
1. Ρομά
2.Μητέρες μόνες
3.Ξένοι εργάτες
4.Ομοφυλόφιλοι
5. Χρήστες ουσιών -( Αλκοολικοί -Ναρκομανείς )
6. Α.Μ.Ε. Α.
Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2021
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ : ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΚΟΡΟΣ
Άσκηση :
Να βρειτε τα θέματα με τα οποία ασχολείται ο Μποκόρος και τις θέσεις του σε κάθε θέμα !
1. Στο πλαίσιο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, ο Δήμος Καλαμάτας διοργάνωσε μια σημαντική έκθεση με τον τίτλο «Μνήμον Φως», η οποία περιλαμβάνει 26 έργα σας από διαφορετικές περιόδους της ζωγραφικής σας, αλλά και τρία που φτιάχτηκαν ειδικά για τη συγκεκριμένη Επέτειο, τα οποία παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά… Με ποιον τρόπο μπορούμε να «δούμε», να βιώσουμε την Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα συγκεκριμένα έργα;
-Μια υπόμνηση σεβαστική είναι μόνο, μια ευκαιρία δοξαστικής προσκύνησης. Δεν μπορεί να βιωθεί η επανάσταση από μακριά και με άλλα μέσα, πόσο μάλλον περιδιαβαίνοντας μιαν έκθεση ζωγραφικής δυο αιώνες μετά. Δεν είναι άλλωστε ζητούμενο το βίωμα της επανάστασης, ποιός με τα καλά του θα το ‘θελε; Αίμα, αγωνία, σπαραγμός ταλαιπωρίες και προδοσία, θάνατος παντού ήταν η συνθήκη του ηρωϊσμού, και στις ήττες τους και στις νίκες τους.
Δεν βέπω την επέτειο σαν ευκαιρία για εξιδανικεύσεις, γιορτές και πανηγύρια ούτε βέβαια για αποδόμηση της όποιας αξίας απέμεινε μετά τις εκκαθαρίσεις και των ηρώων από τις σχολικές αίθουσες που επέβαλε η εκσυγχρονιστική αμεριμνησία. Δεν γιορτάζουμε διακόσια χρόνια γενέθλια εμείς οι άκαπνοι για να διαλαλούμε ότι θέλουμε εκ των υστέρων, αλλά τιμούμε δυο αιώνες μετά αυτό που κάνανε τότε εκείνοι. Η απόδοση της οφειλόμενης τιμής είναι που με σπρώχνει να κάνω τέτοια έργα. Μια υπόμνηση του χρέους σ’ αυτούς που ξεπεράσαν τον φόβο του θανάτου και διαβήκαν μέσα απ’ αυτή την τρικυμία για κάτι υπέρτερο κι απ’ τη ζωή τους. Αυτούς που δώσανε το έχειν και το είναι τους για την ελευθερία της πατρίδας και της πίστης τους. Αυτούς που κάνανε φως τη συμφορά.
2. Τι σημαίνει ελευθερία για εσάς και πώς την εκφράζετε μέσα από τα έργα σας;
-Τι εύκολα και άνετα που εκστομίζουμε σήμερα τέτοιες λέξεις! Ελεύθεροι όλοι να εκφραστούμε. Ποιός νοιάζεται πια; Δίχως κριτήριο όλα μπορούν να ειπωθούν αλλά τίποτε δεν έχει αξία. Βολεμένοι στις εύκολες ελευθερίες του καιρού μας ξεχάσαμε το βάρος και το νόημα της Ελευθερίας. Δήθεν αυτοδιάθετοι κι απελευθερωμένοι αλλά απολύτως εξαρτημένοι απ’ την αγορά και την ενέργεια, από προϊόντα και υπηρεσίες άλλων. Δεν είναι εύκολη υπόθεση το αυτεξούσιο του ανθρώπου. Θέλει αρετή και τόλμη, πλάτες γερές ν’ αντέξουνε το βάρος της απόφασης και της ευθύνης. Κόπους και θυσίες για να ‘σαι ελεύθερος να σηκωθείς και να σταθείς στα πόδια τα δικά σου. Δεν γίνεται με απαιτήσεις δικαιωμάτων κι επιδόματα να είσαι ελεύθερος. Όποιος σου τα παρέχει σε ελέγχει. Ανάπηρη η ελευθερία των ανέσεων και των διακοπών όταν αλλού παίρνονται οι αποφάσεις που αφορούνε τη ζωή μας. Δύσκολη οδός η ελευθερία. Θέλει πειθαρχία η αρετή και αυταπάρνηση, θέλει διάκριση, όρια και μέτρο η τέχνη και μόνο ο σεβασμός στον νόμο είναι που μας ελευθερώνει ν’ ανέβουμε ψηλά ακόμη κι όταν κάποιες φορές τον παραβαίνουμε.
3. Τι συμβολίζει η Ελληνική Σημαία για εσάς;
-Το κοινό. Οι σημαίες είναι το κατεξοχήν σύμβολο κοινότητας. Η εικόνα που μας συνέχει και μας διακρίνει ως εθνότητα, ως πατρίδα και μητρίδα. Για να έχει βέβαια αξία ένα σύμβολο θα πρέπει, όπως λέει κι η λέξη, να συν-βάλεις κι εσύ με την ψυχική σου μετοχή. Δίχως τη δική μας συμβολή κανένα σύμβολο δεν έχει νόημα. Γι’ αυτό κι η ατομολατρική μας εποχή δυσκολεύεται να αναγνωρίσει την αύρα τέτοιων συμβόλων, μιας και δεν φαίνεται διατεθειμένη να αναγνωρίζει αξίες πέραν του αδηφάγου εαυτού και της τεχνολογίας των ανέσεων. Παροχές και δικαιώματα ζητούν οι καταναλωτές όχι ιδανικά κι αξίες. Αποφεύγουν κόπους και πόνους, δεν διανοούνται θυσίες κι υποχρεώσεις. Σε τέτοιες συνθήκες απομένει μόνο ένα σήμα, ένα άψυχο πανί, ένα τίποτε. Από μας εξαρτάται η αξία του, από την πίστη της κοινότητας και την αντίληψή της για το υψηλό και το κύριο. Τί να ‘ναι όμως αυτό το εμείς και σε τί ομονοούμε ως κοινότητα; Αναπάντητα ερωτήματα που μας βασανίζουν ακόμη, όσους τουλάχιστον νοιάζονται για το κοινό.
4. Όχι μόνο ο τίτλος της έκθεσης, αλλά και η ζωγραφική σας παίζει πολύ με το φως… Φλόγες, καντήλι, κερί, ήλιος, ό,τι «γεννάει» φως γενικότερα. Γιατί σας εμπνέει αυτό το στοιχείο;
-Το «μνήμον φως» φωτίζει τα σκοτεινά βάθη τα καταγωγής. Δεν είναι μόνο του το φως. Το φως στο φως δεν το βλέπεις. Πάντα μέσ’ στο σκοτάδι φωτίζει. Συνυπάρχουν τα δυο τους αντίθετα κι έχουν άλλη ποιότητα το καθένα. Μια φλόγα είναι ομολογία φωτός στο πουθενά και το τίποτε, κάτι άυλο που αποδίδει η ύλη και φωτίσει το άδειο του σκότους. Είναι το σημάδι μας, το εδώ είμαι, η παρουσία, είναι μνήμη κι ευχή, είναι οδός κι οδηγός, είναι ζωή ζωντανή και μας φέγγει. Είναι αντίσταση στο σκοτάδι, τον θάνατο, την ερημιά, τη μαυρίλα.
Και στη ζωή και στη ζωγραφική όλα είναι φως και σκιά. Ζητούμενο πάντα να χειριστείς το σκοτάδι έτσι ώστε ν΄ αποδοθεί φως. Να φωτιστείς κι εσύ, να φέξεις να φωτιστούνε αν το ’χουνε ανάγκη κι άλλοι, όσοι το δούνε.
5. «Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις», έγραψε ο Οδυσσέας Ελύτης. Αυτή η αντίληψη της γενιάς του ’30 διαπερνά και το έργο του Χρήστου Μποκόρου: με τα ελάχιστα καταφέρνει να δημιουργήσει το μείζον». Είπε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, στα εγκαίνια της έκθεσής σας και πραγματικά είναι φανερό πόσο σας συγκινεί η φύση σας και πιο συγκεκριμένα η ελληνική φύση. Παίζει σημαντικό ρόλο το γεγονός ότι γεννηθήκατε και ζήσατε σε μια ελληνική επαρχία;
-Ασφαλώς! Τα δεκαεννιά χρόνια που έζησα στη γενέτειρα πόλη με έχουν καθορίσει. Απ’ αυτά κατάγομαι, απ’ τ’ Αγρίνιο θα έρχομαι πάντα. Η λειτουργική επαφή με τη φύση, το βίωμα της δουλειάς στα χωράφια κι ο κόπος της, η ένδεια των υλικών και των μέσων υποβάλουν ακόμη τους τρόπους αντίληψης και χειρισμού της ζωής μου. Οι άνθρωποι κι οι συνθήκες εκείνες με καθόρισαν. Ότι κατόρθωσα μετά, πάνω σ’ αυτά οικοδομήθηκε, αυτά είναι τα θεμέλια.
Τα υλικά που χρησιμοποιώ κι ο τρόπος της χρήσης με επανασυνδέουν με τα στοιχειώδη μιας λιτής ευημερίας, ενός φυσικού παραδείσου που προκύπτει απ΄ το τίποτε, ίσως ακόμη κι απ’ τον λίθο που απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες. Η αλήθεια κρύβεται συχνά εκεί που δεν κοιτάμε κι ενώ όλοι στρεφόμαστε στις καθιερωμένες οδηγίες χρήσης η λύση έρχεται κάποιες φορές εξ ουρανού ή ανακύπτει από άλλα βάθη ανυποψίαστα. Ψυχή βαθιά λοιπόν και μάτια ανοιχτά... κι έχεις άπειρα να μάθεις αν στο ασήμαντο εμβαθύνεις,.
6. Εκτός από τα παραπάνω, ζωγραφίζετε και τον άνθρωπο. Επιλέγετε συγκεκριμένα μοντέλα για τα πορτραίτα σας ή ο κάθε άνθρωπος είναι μια πρόκληση για εσάς;
-Δεν βλέπω τα θέματά μου σαν προκλήσεις. Παρουσίες προσπαθώ ν’ αποδώσω όταν μου δίνεται η ευκαιρία. Παρότι σέβομαι την μορφή και τα χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων ανθρώπων που αναπαριστώ και τα αποδίδω συνήθως με σχολαστική ακρίβεια, ο νους μου βλέπει ιδανικές μορφές. Θέλω να αποδίδω απλά συμβολικές παρουσίες, εν δόξη παραστάσεις πραγματικών ανθρώπων. Θα ήθελα να δίνουν μιαν απτή αίσθηση, έστω στιγμιαία, ζωντανής παρουσίας μπροστά μας. Δεν είναι οι ζωγραφικές τεχνικές και οι πλαστικές αξίες που με αφορούν αλλά μια αίσθηση αθανασίας στην τελική εικόνα. Εκεί συγκλίνουν οι προσπάθειές μου, όλη μου η αγωνία κι η πράξη σ΄ αυτό αποσκοπεί.
7. Χρησιμοποιείτε αρκετά ευτελή υλικά, στα οποία δίνετε ζωή με τη ζωγραφική σας. Γιατί θέλετε να αναστήσετε το παρελθόν;
-Δεν με ενδιαφέρει το παρελθόν ακριβώς. Συγκρατώ απ’ αυτό ότι παραμένει ζωντανό στο παρόν έστω και σαν ίχνος. Ότι μπορεί να τεκμηριώνει την ιστορία, να αντιστέκεται στον χρόνο και να εξασφαλίζει μια συνέχεια. Δεν είμαστε παρθενογέννητοι κι ούτε τελειώνει ο κόσμος με μας. Είναι μακρύ το νήμα της καταγωγής και βαθιά η σημασία της ύπαρξης. Υπερβαίνει την εφήμερη παρουσία μας η ζωή κι η αξία της. Δεν ζούμε για να πεθάνουμε. Άλλες προσδοκίες αξιώνουν τη ζωή μας κι ελπίζουν σε μέλλον. Παρελθόν δεν υπάρχει, ότι μένει απ’ αυτό είναι παρόν και είναι ήδη άλλο. Μόνον η μνήμη το βεβαιώνει. Δίχως μνήμη δεν υπάρχει ούτε αυτό, ούτε εμείς ούτε άλλος κανείς. Αλλά ούτε η μνήμη είναι παρελθόν, όσο μένει ζωντανή στο παρόν μας. Αν επιδιώκω να αναστήσω κάτι, είναι μάλλον ένα σωτήριο νόημα στη ζωή, να ορθώσω το ανάστημά μου και να το αποδώσω όρθιο στον κόσμο, να μη σέρνομαι. Όσο για τα υλικά που χρησιμοποιώ, δεν τα θεωρώ ευτελή αλλά ανεκτίμητα. Έχουν πάνω τους πολύτιμα αγγίγματα, ίχνη αλήθειας κι αθανασίας. Γι αυτό τα επαναφέρω εν ετέρα μορφή στο προσκήνιο. Να τιμήσω το πέρασμά τους στον κόσμο.
8. Εμπνέεστε άραγε από άλλα συναισθήματα, όπως ο έρωτας;
-Α ο έρωτας! “Γλυκύπικρον αμάχατον όρπετον” (γλυκόπικρο ακαταμάχητο ερπετό) το έλεγε η Σαπφώ κι είχε δίκιο από τότε, είχε πάθει αυτή κι είχε μάθει. Όταν ευτυχήσεις να τον ζεις, σε κατασπαράζει, αφήνεσαι να χαθείς στου βυθού του τη ζάλη κι ούτε θες να ξυπνήσεις ποτέ. Τι να την κάνεις τότε την τέχνη; Είναι αλλού το μυαλό σου. Τίποτε άλλο δεν έχεις ανάγκη. Μετά, όταν θα ‘σαι κομμάτια, μπορεί και να σου χρειαστεί, σαν αντίδοτο, να συνέλθεις.
Συναισθήματα βέβαια εγκατοικούν τα έργα αλλά δεν γίνονται με συναισθήματα τα έργα και με ιδέες. Δουλειά, επιμονή, πίστη και τύχη χρειάζονται. Χάρισμα είναι εντέλει η έμπνευση. “Το πνεύμα όπου θέλει πνει και την φωνήν αυτού ακούεις αλλ’ ουκ οίδας πόθεν έρχεται και που υπάγει”. Κοιτάς κι είναι φορές που αυτό που βλέπεις σου μιλάει, σου γνέφει, σε καλεί, σ’ άλλους δεν λέει κουβέντα, κι εκείνοι δεν του δίνουν σημασία, ούτε που το κοιτάνε, προσπερνούν. Από τέτοιες συνάφειες και συνομιλίες προκύπτουν τα έργα. Δεν τελειώνουν βέβαια με την πρώτη επαφή τα βάσανα ούτε καταλήγουνε πάντα σε ευτυχή αποτελέσματα οι συνευρέσεις. Συνδιαμορφώνεσαι κι εσύ μαζί τους, έρχονται, φεύγουν, ξανάρχονται αλλαγμένα, ξαναλλάζουν, αλλάζεις κι εσύ μέχρι να πεις εδώ είμαστε, φτάνει! Σπάνια, ελάχιστες φορές σου χαρίζονται απρόσμενα.
9. Δε δηλώνετε φιλότεχνος, αλλά ζωγράφος. Ενας ζωγράφος δεν είναι οπωσδήποτε φιλότεχνος;
-Πράγματι, δεν δηλώνω φιλότεχνος, ίσως ούτε καν ζωγράφος, δεν ενημερώνομαι τακτικά για εκθέσεις, δεν κυνηγάω τα νέα, δεν… Δεν είναι η τέχνη που προέχει, η ζωή αξιώνει την τέχνη. Και τη ζωγραφική κι οποιαδήποτε άλλη τέχνη του ανθρώπου. Με γοήτευε πάντα εκείνο το επιτύμβιο του Αισχύλου που ανέφερε μόνο την ανδρεία που επέδειξε εναντίον των Μήδων στο άλσος του Μαραθώνα. Ούτε λέξη για τις τραγωδίες που τον αφήσαν γνωστό στους αιώνες. Φιλόπατρις αντί φιλότεχνος ο μέγιστος τραγικός ποιητής. Ο υπέρ πατρίδος αγώνας του ήταν γι αυτόν η τιμή κι η αξία του, όχι η τέχνη του. Χωρίς την κοινότητα στην οποία μετείχε και τις αξίες που τιμούσαν έως θανάτου τί νόημα θα είχε η τέχνη του;
Η ζωή πάντα μας υπερβαίνει. Την αντίληψη της ιδανικής κοινότητας για το υψηλό και το κύριο ζητώ να παραστήσω. Αυτό που μας συνέχει σε τόπο και χρόνο. Να σωθούμε γυρεύουμε και μηχανευόμαστε τρόπους, παλεύουμε κάτι να σώσουμε, ένα νόημα να δώσουμε στη ζωή μας, φτιάχνοντας εντέλει το άφτιαγο κι ελπίζοντας ν’ αναγνωρίσουμε εκεί μέσα εαυτό, μια ταυτότητα, να το αναγνωρίσουνε κι άλλοι μαζί μας. Μια λειτουργική χρησιμότητα μυστική είναι που αξιώνει το έργο στο κοινό του. Μια διέξοδος ψυχική, συχνά ακαθόριστη, μια ανάταση που δίνει άλλο νόημα στη ζωή μας, στρέφει το βλέμμα αλλού, πιο ψηλά να κοιτάξει, να δεί τον κόσμο αλλιώς, την ψυχή του εκτεθειμένη, βαρύτερη ή ελαφρύτερη δεν έχει σημασία, αρκεί να νιώσει το άγγιγμα, ένα τσίμπημα γλυκαγκαθιάς, να ξεχειλίσει ζωή.
10. Συνδέετε το αρχαίο ελληνικό με στοιχεία της νεότερης ιστορίας; Μέσα από αυτή την τακτική «διορθώνετε» κάποια λάθη του παρόντος ή του παρελθόντος;
-Λάθη; Ποιός άραγε και πότε θα τα κρίνει; Όλα συνέχεια τα βλέπω. Όλη η ιστορία μια σειρά επαναλήψεων, διορθώσεων, ανατροπών, πισωγυρισμάτων, εκπλήξεων, θαυμασμών, απομαγεύσεων… η ζωή αυτοπροσώπως, πιο πλούσια κι απ’ τον πλούτο, άπειρη, τίποτα δεν πετάει κι όλα τ’ ανασκαλεύει, έρχεται κι επανέρχεται, ασύλληπτη η αιωνιότητα. Ούτε αρχίζει ούτε τελειώνει ο κόσμος με μας. Η ιστορία – όση ξέρω- είναι μέσα μου ολόκληρη, μπλεγμένη, απεριοδολόγητη κι απενοχοποιημένη, αλλά κυρίως ζωντανή και πότε-πότε καρποφόρα. Δεν αλλάζει τον κόσμο η τέχνη. Ο κόσμος είναι που παράγει την τέχνη και η συνείδηση της μετοχής του καθενός μας στο ιστορικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Αυτό αποτυπώνει η τέχνη όσο και όπως μπορεί. Αυτό είναι που μένει μετά σαν α-λήθεια δίχως όμως να είναι κι η αλήθεια ακριβώς.
11. Σας ενδιαφέρει η αλήθεια, εμπνέεστε από το πραγματικό και φαντάζομαι ότι ο ρεαλισμός είναι η τάση που ακολουθείτε…
-Μοιάζει να αποδίδει την πραγματικότητα αυτή η ζωγραφική αλλά δεν είναι μόνο αυτό που έχω στον νου μου. Δεν μου αρκεί. Αλληγορία είναι, άλλα αγορεύει. Ένα ζωγραφισμένο ποτήρι νερό δεν ξεδιψά τα διψασμένα χείλη. Άλλα ζητάει, άλλα θέλει, αλλού απευθύνεται. Η αναπαραστατική δεξιότητα είναι οδός δεν είναι προορισμός. Δεν είναι παράσταση του κόσμου τούτου η ζωγραφισμένη εικόνα, όσο ρεαλιστική κι αν είναι. Όπως το όνομα του πράγματος δεν είναι το πράγμα. Ένα ποίημα είναι γεγονός αλλά δεν είναι το γεγονός στο οποίο αναφέρεται. Κάνει τη μνήμη μνημείο η τέχνη, σώζει απ’ τη λήθη μια μορφή στην α-λήθεια, αλλά σκληρή σαν άροτρο η αλήθεια, μας οργώνει, μας ανατρέπει, απ’ τα βάθη της γης μας εκθέτει στον ήλιο κι απ’ το φως μας βυθίζει ξανά στο σκοτάδι. Μας δαπανά κι η αλήθεια, αδαπάνητη.
12. Επειδή η πραγματικότητα εμπεριέχει και τα στοιχεία του καλού και του κακού, μπορεί να αναδεικνύετε επίσης αυτή την αντίθεση;
-Προφανώς το καλό και το κακό είναι παντού, όπως το φως και το σκοτάδι, η ζωή κι ο θάνατος. Ανάμεσά τους συμβαίνουνε όλα. Κι εμείς ανάμεσά τους συμβαίνουμε. Μετέωροι απ’ το ένα στο άλλο παλεύουμε ν’ απολαύσουμε τη ζωή μας και να σωθούμε. Μήπως εντέλει δεν είναι τόσο αντίθετα όσο τα νομίζουμε; Μήπως κανένα τους δεν υπάρχει αμιγές, δίχως το άλλο; Μένει πάντα δική μας η απόφαση, η επιλογή κι η ευθύνη να αναδείξουμε απ’ αυτή την αντίθεση, καθαρό όσο γίνεται, το πρόσωπό μας.
13. Παρατηρούμε ότι οι φωτογραφίες σε χαρτί έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, καθώς αντικαθίστανται από ηλεκτρονικές κορνίζες. Εσείς έχετε φοβηθεί ότι μπορεί η τεχνολογία να αφανίσει τη ζωγραφική σε καμβά, ξύλο, πανί, οτιδήποτε; Ηδη υπάρχουν εφαρμογές που σου δίνουν τη δυνατότητα να ζωγραφίσεις μέσα από υπολογιστή. εσείς έχετε χρησιμοποιήσει την τεχνολογία, προκειμένου να επεξεργαστείτε, να πειράξετε φωτογραφίες και να τις μετατρέψετε σε έργα τέχνης;
-Δεν φοβάμαι την τεχνολογία, την χρησιμοποιώ και με βοηθάει πολύ αλλά δεν πιστεύω ότι θα μας λύσει όλα τα προβλήματα. Εργαλείο του ανθρώπου είναι, ικανοποιεί δικούς μας σκοπούς και δικές μας ανάγκες. Αν είναι να αφανιστεί η ζωγραφική θα αφανιστεί επειδή δεν θα ικανοποιεί πλέον δικές μας ανάγκες όχι επειδή θα την εξαφανίσει η τεχνολογία. Αν θελήσουμε να ορίζει η τεχνολογία τη ζωή μας, τι να πω; Καλώς να τη δεχτούμε, με ‘γειά μας και χαρά μας!
Η άνοδος της ασημαντότητας γύρω, η μετριότητα που εξουσιάζει τον κόσμο, δεν αποκλείεται να ενδώσουν σε τέτοιους βολικούς πειρασμούς. Επικεντρωμένοι στην εφήμερη χρησιμότητα των ανέσεων επιτρέπουμε στην παγκόσμια τεχνολογία να καλπάζει ανενδοίαστη, απομένουνε ωστόσο φοβισμένοι απ’ το κενό της γιγάντιας σκιάς μας στην έρημο του μηδενισμού, εκμηδενισμένοι κι οι ίδιοι από την έλλειψη μακροπρόθεσμων σχεδιασμών κι οραμάτων. Εξειδικευμένοι στα επί μέρους έχουμε χάσει τα στοιχειώδη και τη συνολική εικόνα του κόσμου, εξοπλισμένοι για όλα έχουμε ξεχάσει τους στόχους και στερούμαστε απολογίας στην αιωνιότητα που μας περιμένει. Είναι βέβαια πάντα στο χέρι μας ν’ αποφασίσουμε ν’αλλάξουμε οδό και πορεία. Το ερώτημα ωστόσο είναι όχι πια το αν μπορούμε, μα το αν θέλουμε πράγματι ν’ αντισταθούμε.
14. Εχετε πει ότι «είχε δίκιο ο Βιτγκενστάιν ότι η αισθητική μας είναι η ηθική μας στάση σε αυτόν τον κόσμο». Προχωρώντας αυτή τη σκέψη, θέλω να σας ρωτήσω αν πιστεύετε ότι κάποιος μπορεί να προσποιείται, να δείχνει ένα άλλο πρόσωπο, μέσα από την αισθητική του…
-Ο Βιτγκενστάιν είχε πει : “Ethics and Aesthetics are one”. Αυτό είχα στον νου μου όταν έλεγα ότι η αισθητική μας είναι η ηθική μας στάση στον κόσμο. Αφορά την προσωπική μας συμπεριφορά και την ηθική μας τάξη. Δεν έχει σχέση με το φαίνεσθαι των άλλων. Είναι ζήτημα εσωτερικής κρίσης. Σε μας απολογούμαστε εντέλει και η δική μας αξιακή κλίμακα είναι ο πλέον αξιόπιστος μάρτυρας και κριτής της αισθητικής και ηθικής συμπεριφοράς μας. Μια “απάτη” είναι κι η τέχνη. Επ’ αγαθώ ή όχι, εμείς αποφασίζουμε. Δική μας η επιλογή, δική μας κι η ευθύνη των πράξεων, των έργων. Αυτά είναι που μένουν αδιάψευστοι μάρτυρες και κριτές μας ες αεί και όποιος θέλει να τα δει, τα βλέπει.
Ο Βιτγκενστάιν είχε πει επίσης: “Ό,τι μπορεί να ειπωθεί μπορεί να ειπωθεί με σαφήνεια, για ό,τι δεν μπορεί κανείς να μιλά, καλλίτερα να σωπαίνει”. “Τ’ άρρητα σώφρονι σιγή τιμώντες”, έλεγε παλιότερα κι ο Διονύσιος ο Αρειοπαγίτης, προσδοκώντας μάλλον μια εν δόξη παράσταση του κόσμου. Την αρετή, το καλό κ’ αγαθόν. Αξίες μάλλον παραμελημένες σήμερα. Το κακό είναι προκλητικό, σε προκαλεί ν’ ασχοληθείς μαζί του μα αν μπλέξεις έγινες κακό κι εσύ. Το καλό είναι η χάρη, δεν σου ζητάει τίποτε, ούτε σου δίνει. Εσύ δίνεις. Εσύ διαλέγεις πώς θα πορευτείς κάθε στιγμή. Δεν λύνονται τα προβλήματα άπαξ. Η ζωή είναι συνεχώς παρούσα κι όλο απαιτεί επιλογές και αποφάσεις. Δεν έχει τέλος η ηθική μας διαπραγμάτευση ούτε υπάρχουν οριστικές απαντήσεις σε όλα.
15. Τι είναι «ζωγραφική» για εσάς;
-Ένα φωτεινό παραπέτασμα στο χάος είν’ η ζωγραφική. Μια ανάσα. Αίτημα κι ευχή αθανασίας. Σώζει απ’ τη λήθη μια μορφή και την αφήνει στην α-λήθεια, παραμυθία αιωνιότητας στο έλεος ή το μένος ή και την αδιαφορία του κοινού αλλά δεν έχει σημασία αυτό. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι όσο σώζεις, σώζονται κι άλλοι, σώζεσαι κι εσύ και ανταυγάζει μορφή και νόημα η ζωή απέναντι στο άμορφο κενό και την ανυπαρξία. Σε ιδανικές περιπτώσεις ομονοούμε σε κάποιες εικόνες της κι αναδυόμαστε σε κοινωνία. Δεν είναι λίγο.
Σάββατο 6 Νοεμβρίου 2021
2+2=5
Δείτε το !
Περιμένω την περιγραφή του , την ανάλυσή του και την δική σας τοποθέτηση !
https://www.youtube.com/watch?v=Df-lFwvDKh0
Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2021
Ένα κείμενο προς σκέψη ....και ανάλυση !
Αντώνης Σουρούνης (Θεσσαλονίκη 15 Ιουνίου 1942 - 5 Οκτωβρίου 2016)
Γέλια
Προσπαθώ συχνά να δώσω στην Ιστορία ανθρώπινο πρόσωπο και κάθε φορά που το κατορθώνω, βλέπω μπροστά μου μια γυναίκα χωρίς ηλικία, με ανάκατα μαλλιά, να ξεκαρδίζεται στα γέλια. Δεν ξέρω αν είναι απ’ αυτά που έχει ζήσει ή απ’ αυτά που σήμερα ζει. Μάλλον θα ’ναι κι από τα δύο μαζί. Η σύγκρουση που λένε στα σενάρια, η ανατροπή. Σίγουρα θα γελάει με τον εαυτό της, δηλαδή μ’ εμάς. Γελάω κι εγώ μαζί της, δηλαδή με τον εαυτό μου, και δε θα παραξενευτώ αν δω να γελάει και το παρδαλό κατσίκι.
Διαβάζω ένα ρεπορτάζ στην εφημερίδα για τους Αλβανούς και νομίζω πως διαβάζω το βιογραφικό μου. Κυριακάτικα, λέει, κάθονται στο καφενείο της Ομόνοιας, όπου μαζεύονται και τα λένε. Ό,τι έκανα κι εγώ πριν από τριάντα οχτώ χρόνια στην Κολονία. Προτού δημιουργήσουμε ένα καφενείο για να τα λέμε, μαζευόμασταν και τα λέγαμε στο σταθμό των τρένων. Ή δεν τα λέγαμε, κοιταζόμασταν μόνο από μακριά και συνεννοούμασταν. Το πρόσχημά μας ήταν πως θέλαμε ν’ αγοράσουμε ελληνική εφημερίδα από το μοναδικό κιόσκι που τις πουλούσε και οι πιο συνεσταλμένοι την κρατούσαν ορθάνοιχτη στα χέρια σαν ελληνική σημαία. «Έλληνας είσαι, φίλε;».
Μπορεί να είχαμε την τύχη να καταφθάσει και κανένα τρένο από την πατρίδα φορτωμένο με καινούργιους. Μπορεί να είχαμε ακόμα μεγαλύτερη τύχη, να ’φτανε κανένας συντοπίτης και να μαθαίναμε νέα για γνωστούς μας. Όπως φαινόμασταν εμείς τότε, φαίνονται οι Αλβανοί σήμερα. Αυτοί δεν έρχονται με τρένο, για να μαζεύονται στο σταθμό, έρχονται με τα πόδια και η Ομόνοια είναι το πηγάδι για να ξεδιψάσουν, να πέσουν μέσα και να πνιγούνε ή να τους πετάξουμε εμείς.
Μας κυνηγούν, λένε. Ό,τι έκαναν και σ’ εμένα. Μαχαίρωνε κάποιος Ιταλός ένα συμπατριώτη του στο Μόναχο και την πλήρωνα εγώ στην Κολονία. Έκλεβε ένας Έλληνας πορτοφόλι στην άλλη άκρη της Γερμανίας και ψάχνανε τις τσέπες τις δικές μου. Μας εκμεταλλεύονται, ισχυρίζονται. Και σ’ εμένα το ίδιο κάνανε. Ο χειρότερος και στυγνότερος εργοδότης που είχα στη ζωή μου ήταν Έλληνας στη Φρανκφούρτη και μάλιστα σπουδαγμένος. Ήμουν χωρίς άδεια εργασίας, χωρίς άδεια παραμονής κι έκρινε σωστό να είμαι και χωρίς μισθό. Μου έδινε δέκα μάρκα κάθε Σάββατο -δούλευα και τα Σάββατα- όσα χρειαζόμουν για να πηγαινοέρχομαι και να του δουλεύω.
Πολλές φορές, πηγαίνοντας με φίλους μου να πιούμε μια μπίρα σε γερμανικά μαγαζιά, σηκώνονταν μερικοί άντρες και μας κλείνανε την είσοδο. Την είχαν την ατυχία αυτή όσοι ξένοι διέθεταν έντονα μεσογειακά χαρακτηριστικά. Ευτυχώς εγώ δεν τα διέθετα και δε μου κλείναν την πόρτα. Είχαν όμως και την τύχη, εξαιτίας αυτών των ίδιων χαρακτηριστικών, να τους ανοίγουν την πόρτα τους οι γυναίκες. Δυστυχώς εγώ δεν τα διέθετα και δε μου την άνοιγαν.
Οι γονείς μου παίρνουν σύνταξη από τη Γερμανία και κάθε πρωί βγαίνουν στο μπαλκόνι και λένε «ευχαριστώ» – ιδέα δεν έχω σε ποιον. Είκοσι τόσα χρόνια δούλευαν στο εργοστάσιο δίπλα δίπλα με Τούρκους. Το 1922 ο πατέρας μου ήρθε στη Θεσσαλονίκη από τη Σμύρνη, όπου οι Τούρκοι σφάξανε το δικό του πατέρα. Πρόσφυγες, με όλα τα δεινά της προσφυγιάς. Ακόμα και το όνομα άκουσα πως τους άλλαξαν. Ένας που ξέρει απ’ αυτά μου είπε πως Σουργούνης στα τούρκικα σημαίνει πρόσφυγας, άστεγος, αλήτης, και το ελληνικό στόμα απέβαλε το γάμα. Το 1940 πήγε στην Αλβανία να πολεμήσει τους Ιταλογερμανούς. «Μετά είκοσι έτη» δούλευε μαζί με τους Ιταλούς στη Γερμανία. Σήμερα ήρθαν οι Αλβανοί να δουλέψουν στην Ελλάδα. Τρελά πράγματα. Η Ιστορία γελάει και μαζί της γελάω κι εγώ. Κι επειδή εγώ είμαι ο τελευταίος που πρέπει να γελάει, υποπτεύομαι μήπως και είμαι εκείνο το παρδαλό κατσίκι.
Αντώνης Σουρούνης, Κυριακάτικες ιστορίες, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2002.
Ασκήσεις :
1) Να δικαιολογήσετε την επιλογή του τίτλου . Με ποιους τρόπους υποστηρίζεται , μέσα στο κείμενο , αυτή η επιλογή ;
2) Ποιο είναι το θέμα του κειμένου ; Με ποιους τρόπους παρουσιάζεται ;
3) Πρόκειται για αφηγηματικό κείμενο . Ποιος ο αφηγητής , σε ποιο είδος ανήκει .Δικαιολογήστε την επιλογή .
Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2021
Ο αγώνας να αλλάξω τον κόσμο και τη μοίρα μου
Η Λυδία Τζεβάτογλου, Ελληνίδα Ρομά που κατάφερε να σπουδάσει, εξομολογείται στην «Κ» πώς έσπασε τα στερεότυπα
Άσκηση
Διαβάστε το κείμενο . Υπογραμμίστε τα βασικότερα σημεία του (λέξεις ή /και φράσεις ) και διατυπώστε ποιο είναι το θέμα του (για τι μιλάει - όχι το νόημα ) και τις θέσεις που φαίνεται να υποστηρίζονται μέσα από αυτό .
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΤΗΣΗ
ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥΣ
----Αφιέρωμα στην αφγανική λογοτεχνία #2----]
Είναι λυπηρό ότι στην ελληνική βιβλιογραφία δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου υλικό για τους ποιητές και ιδιαίτερα για τις ποιήτριες του πολύπαθου Αφγανιστάν, παρά το γεγονός ότι έχουν μια αξιοσημείωτη λογοτεχνική κληρονομιά, καθώς η περιοχή αυτή υπήρξε κοιτίδα της περσικής ποίησης. Υπάρχει μάλιστα μια γυναικεία ποιητική παράδοση, αρχίζοντας από τη Ράμπια Μπάλκι (Rabia Balkhi), την πρώτη γνωστή ως σήμερα γυναίκα που έγραψε ποίηση στα φαρσί. Έζησε τον 10ο αιώνα στην αυτοκρατορική αυλή των Σαμανίδων στην πόλη Μπαλκ, ιδιαίτερη πατρίδα της συζύγου του Μεγαλέξανδρου Ρωξάνης. Η τραγική ιστορία της Ράμπια περιβάλλεται από θρύλους που το μοτίβο τους μοιάζει με του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, καθώς ήταν ερωτευμένη με έναν άνδρα από χαμηλότερη κοινωνική τάξη. Παραθέτω εδώ μια δική μου μετάφραση ενός ποιήματος που είναι γνωστό ως το τελευταίο της:
*
Ο έρωτάς σου μ’ έχει αιχμαλωτίσει
κι ούτε να κινήσω να ξεφύγω δεν μπορώ·
ωκεανός απέραντος είναι η αγάπη,
σ’ αυτόν να κολυμπήσει σώφρων δε θα πάει κανείς,
μα αν πιστός της θέλεις να ‘σαι μέχρι τέλους
θα πρέπει κάθε μη αποδεκτό ν’ αποδεχτείς,
τις κακουχίες με χαρά να προϋπαντήσεις
και πίνοντας φαρμάκι, μέλι να το αποκαλείς.
*
Οι περισσότερες φημισμένες ποιήτριες των παλαιότερων εποχών ήταν αριστοκρατικής καταγωγής, όπως και η Νάζο Τόχι (Nazo Tokhi), πολεμίστρια και ποιήτρια από την εθνότητα Παστούν, που έζησε τον 17ο αιώνα στο Κανταχάρ. Εδώ μεταφράζω ένα από τα σχεδόν 2000 ποιήματά της:
*
Δροσοσταλιές το χάραμα σε νάρκισσου ανθό
με δάκρυα που πέφτουν από θλιμμένα μάτια μοιάζουν·
Ω κάλλος, τότε ρώτησα, τι σ’ έκανε να κλαις;
Ειν’ η ζωή μου τόσο σύντομη, εκείνο μ’ αποκρίθη,
Με το που ανθίσει η ομορφιά μου, έχει ήδη μαραθεί,
Σαν το χαμόγελο που μόλις βγει, για πάντα σβήνει.
*
Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά ακόμη παραδείγματα Αφγανών ποιητριών, κάθε κοινωνικής καταγωγής πλέον, ιδίως από την πόλη Χεράτ, όπου ο πολιτισμός κάποτε βρισκόταν σε άνθιση, και που συνεχίζει έως και σήμερα να έχει τη δική της «σχολή», στην οποία ανήκε και η δολοφονημένη Νάντια Ανζουμάν (Nadia Anjuman). Στα ελληνικά βρίσκουμε ελάχιστες σποραδικές μεταφράσεις άρθρων και αποσπασμάτων που έγιναν από τις αντίστοιχες αγγλικές, αλιευμένες επίσης από το διαδίκτυο. Για παράδειγμα, βρήκα μια σύντομη αναφορά στην νέα ποιητική γενιά της χώρας στο ιστολόγιο Ποιητικά Παλαίσματα: http://poihsh-palh.blogspot.com/2018/01/blog-post_12.html
Για την γυναικεία ποιητική παράδοση του Αφγανιστάν γράφει επίσης η ποιήτρια Δάφνη Χρονοπούλου, και αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη λαϊκή ποίηση λαντάι:
«Λαντάι (Landai) ονομάζεται το δηλητηριώδες φιδάκι που έδωσε το όνομά του στα καυστικά, ερωτικά, παιχνιδιάρικα ή μελαγχολικά δίστιχα ποιήματα των γυναικών. Σε μια χώρα που τα κορίτσια παντρεύονται με προξενιό από την εφηβεία τους και που μόνο το 5% τελειώνει το σχολείο ακόμα και σήμερα, τα Λαντάι είναι μια μυστική, περιφρονημένη μα αναγκαία μορφή έκφρασης πόθων και πόνων ανομολόγητων.» (Όλη η ανάρτηση εδώ: https://daphnechronopoulou.blogspot.com/.../10/landai-n.html)
Τα λαντάι συνθέτονται από την αρχαιότητα σε περιοχές του Αφγανιστάν και καταπιάνονται με μια μεγάλη γκάμα θεμάτων, τώρα όμως θέλω να παραθέσω μερικά ενδεικτικά, σχετιζόμενα με τη σύγχρονη πραγματικότητα:
*
Εξωτικά λουλούδια να θαυμάζω έχω κουραστεί.
Τους κήπους του Σανγκίν μας νοσταλγώ, κι ας ήτανε φτωχοί.
Θεού κατάρα ας πέσει στον Λευκό Οίκο και στον άνθρωπο εκείνο
που έστειλε αμερικάνικους πυραύλους cruise για να μου κάψει την πατρίδα.
Θεού κατάρα ας πέσει στους Ταλιμπάν, με τους πολέμους φτάνει!
Γιατί αυτοί γυναίκες Αφγανές χήρες και πόρνες έχουν κάνει.
Τι σου ‘ναι ο χωρισμός! Αυτός βάζει φωτιά
Σε κάθε εραστή το σπίτι και την καρδιά.
*
Αφήνω στα σχόλια τους συνδέσμους με κάποια σχετικά άρθρα στα αγγλικά, μεταξύ των οποίων και ένα οδοιπορικό καταγραφής λαντάι, όπου και βρήκα τα δίστιχα που έχω μεταφράσει, το οποίο λέει πολλά για τη ζωή και το πνεύμα των Αφγανών γυναικών.
*
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)