Α1-Α2 : ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΊΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Καλή Χρονιά σε όλους σας 

          και Καλώς Ήρθατε στο Λύκειο !

Στόχος μας είναι φέτος να μάθουμε Ιστορία ,

 να εξοικειωθούμε με κάποιες σημαντικές έννοιες  - εργαλεία , 

να τοποθετούμε  τα γεγονότα πάντα σε τόπο και χρόνο και σε μια σειρά , 

να παρατηρούμε ευρήματα , 

να αναλύουμε κείμενα 

και έτσι να γνωρίζουμε καλύτερα τον   κάθε πολιτισμό .

Βοηθητικό εργαλείο στην μελέτη μας θα είναι ένας ηλεκτρονικός χάρτης στην διεύθυνση GEACRON

http://geacron.com/home-en/

Άσκηση : 

1) Ξεκινήστε να μελετάτε τον χάρτη στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου ,από το   -3000 μέχρι το 500 μ. Χ. , προχωρώντας 100 -100 χρόνια ( το τριπλό βελάκι δεξιά από την ημερομηνία ).

Καταγράψετε τις παρατηρήσεις και τις απορίες σας .

2 ) Αναζητήστε σε λεξικά την έννοια των λέξεων :

Ιστορία , Πολιτισμός , Κράτος , Γλώσσα , Γραφή , Ιστορική Περίοδος

3) Διαλέξτε ένα θέμα εργασίας για το Α Τετράμηνο . 

Τελική ημερομηνία παράδοσης  30 Νοεμβρίου . Το θέμα κατοχυρώνεται μόλις μου το αποστείλετε με

  mail ( apapavasileiou62@gmail.com ).

Η εργασία θα γίνει βήμα-βήμα με την βοήθειά μου .

Θα μου στέλνετε το υλικό που θα μαζεύετε , θα απαντάτε στις ερωτήσεις/ παρατηρήσεις που θα σας κάνω και όταν θεωρήσουμε κι οι δυο ότι είστε έτοιμοι θα αρχίσετε να  γράφετε με δικά σας λόγια και κατάλληλη δομή . Στο τέλος θα προσθέσετε Πρόλογο  όπου θα λέτε γιατί διαλέξατε αυτό το θέμα και τι περιμένατε να βρείτε και Επίλογο όπου θα εκθέτετε την εμπειρία σας , τις δυσκολίες σας , τα αναπάντητα σας ερωτήματα κλπ. 

Προσοχή !!! Απαραίτητη η βιβλιογραφία ( δηλαδή από που πήρατε τις πληροφορίες .

Αν είναι βιβλίο : επίθετο , όνομα , τίτλος βιβλίου , εκδόσεις , χρονολογία 

Αν είναι από περιοδικό αναφέρεται και το όνομα του περιοδικού μετά τον συγγραφέα , τίτλο άρθρου .Στο τέλος η χρονολογία .

Αν είναι από το διαδίκτυο : Επώνυμο ,όνομα συγγραφέα , τίτλος άρθρου , ημερομηνία  και ηλεκτρονική διεύθυνση .

Γ2 : ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Αγαπημένα μου παιδιά του Γ2 ,

           Καλή Χρονιά και Καλή Επιτυχία !

Φέτος θα συνεχίσουμε να επικοινωνούμε και διαδικτυακά , παράλληλα με το μάθημα της τάξης γιατί αυτό μας δίνει την δυνατότητα και να πολλαπλασιάζουμε τον χρόνο του μαθήματος και να λειτουργούμε εξατομικευμένα . Κάθε μαθητής /μαθήτρια  θα μπορεί να ασχολείται με ασκήσεις  που θα είναι αναρτημένες εδώ , ανάλογα με τον χρόνο του και την όρεξή του ! Το ιδανικό θα είναι να ασχολείσθε κάθε μέρα με επεξεργασία κειμένων .

Πηγές κειμένων και ασκήσεων είναι :

1) Το blogg Ανοικείωση .Ο,τιδήποτε έχω ανεβάσει από πέρσι για Γ2 και Α2  στο μάθημα "Γλώσσα " μπορείτε να το επεξεργαστείτε .

2) Η διαδικτυακή εφημερίδα Pressenza " .Τα άρθρα της έχουν θέματα ανθρωπιστικά και περιβαλλοντικά ,γράφονται από γνώστες των θεμάτων ανά τον κόσμο που δεν εξαρτώνται από κάποιον εργοδότη .Πρόκειται ,δηλαδή , για ελεύθερη δημοσιογραφία !

3)Από το σχολικό βιβλίο " Δίκτυο Κειμένων - Φάκελλος Υλικού "

4) Οποιοδήποτε κείμενο που σας φαίνεται ενδιαφέρον !

5)Μπορείτε να αρχίσετε να λύνετε τα θέματα των Πανελλαδικών Ιουνίου 2020 και Σεπτεμβρίου 2020 και να μου στέλνετε τις απαντήσεις .

Καλό είναι κάθε μέρα να έχω κάτι από τον κάθε έναν από εσάς !!!

Β1-Β2 : ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ----1ο ΜΑΘΗΜΑ

Καλή Χρονιά , Παιδιά ! 

Θα συνεχίσουμε και φέτος , παράλληλα με την ζωντανή διδασκαλία στην τάξη και την διαδικτυακή , γεγονός που θα μας επιτρέψει να πολλαπλασιάσουμε τον χρόνο επικοινωνίας μας  . Θα αναρτώνται σχέδια μαθήματος , επιπλέον υλικό και ασκήσεις  με στόχο την καλύτερη ποιότητα μαθήματος .

Ξεκινάμε από την ιστορία του Ρωμαϊκού Κράτους που ανήκει στην ιστορία του Αρχαίου Κόσμου και ,ως εκ τούτου έπρεπε να είχε διδαχθεί πέρσι . Φέτος θα κάνουμε μια περιληπτική προσέγγιση .

1)Αναρτώ ένα video με συντομότατη παρουσίαση των γεωγραφικών  αλλαγών του Ρωμαϊκού κράτους ,  σε συνάρτηση με τον χρόνο . 

 

https://www.youtube.com/watch?v=w5zYpWcz1-E

Δείτε το προσεκτικά και καταγράψετε τις παρατηρήσεις σας καθώς και τις απορίες που  θα σας γεννηθούν .

2) Μπείτε στο GEA CRON και ξεκινήστε την περιήγηση απότο750π.Χ. μέχρι το 500 μ. Χ. ανεβαίνοντας 100 -100 χρόνια .

Καταγράψετε τις παρατηρήσεις και τις απορίες σας .

3)Κατάλογος Ρωμαίων Αυτοκρατόρων :

 https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%82_%CE%A1%CF%89%CE%BC%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD_%CE%91%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%81%CF%89%CE%BD

Περιηγηθείτε στον κατάλογο για να συνειδητοποιήσετε το πλήθος των Αυτοκρατόρων άρα και την χρονική έκταση  της Αυτοκρατορίας. Εντοπίστε τα ονόματα των Αυτοκρατόρων που ήδη γνωρίζετε . Καταγράψτε τους πιο σημαντικούς . Θέστε ερωτήματα .

4) Πριν την Αυτοκρατορία ,ποια πολιτεύματα υπήρχαν στο Ρωμαϊκό Κράτος ;

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ !

Αντώνυμα 

https://quizlet.com/511627053/match?x=1KqU&i=2w4oph&sc=bz6&fbclid=IwAR0JVHY-ibHR-13wPLFL4lugl_NmSVwdc9fohvvlwdg69wDO0H9GyH4iYKM

Α1-Α2 : 16ο Μάθημα Ιστορίας 

ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Α ) Φιλoσοφία 

 Ο Ζήνων και η Στοά

Ο Ζήνων από το Κίτιο (334-262 π.Χ.) είναι ο ιδρυτής της φιλοσοφικής σχολής του Στωικισμού στην Αθήνα. Η σχολή του ονομάστηκε έτσι από το γεγονός ότι ο Ζήνων δίδασκε στη Στοά Ποικίλη της Αθήνας περίπου από το 300 π.Χ. Ο Στωικισμός διαδόθηκε ευρύτατα στους κύκλους των μορφωμένων αλλά και των ηγεμόνων κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο — ανάμεσα στους διάσημους οπαδούς του ήταν ο Αντίγονος Γονατάς της Μακεδονίας και ο πανεπιστήμονας Ποσειδώνιος, και στη Ρώμη ο ποιητής και φιλόσοφος Σενέκας και ο αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος. Τεράστια υπήρξε η επίδραση της στωικής ηθικής φιλοσοφίας στον Χριστιανισμό, ενώ μέχρι τις μέρες μας το επίθετο «στωικός» περιγράφει την καρτερική στάση του ανθρώπου απέναντι στις αντιξοότητες της ζωής.

Θεμέλιο της στωικής φιλοσοφίας είναι η πίστη στον λόγον, με τη διττή σημασία της λογικής σκέψης και της ικανότητας του λόγου. Η Φύση, ο Θεός και το Σύμπαν διέπονται από τις αρχές της λογικής, και εναπόκειται στον σοφό άνθρωπο να τις αποκαλύψει και να κατακτήσει την αληθινή ευδαιμονία. Η στωική φιλοσοφία διακρίνεται σε τρεις τομείς: τη λογική, τη φυσική και την ηθική. Η λογική περιλαμβάνει τη γραμματική, τη ρητορική, τη διαλεκτική και την επιστημολογία, δηλαδή την προσέγγιση της γνώσης και της αλήθειας μέσω της λογικής. Ο τομέας της φυσικής αφορά κυρίως τη μελέτη της φύσης, αλλά ταυτόχρονα και τη θεολογία, αφού οι Στωικοί κατά βάθος ταυτίζουν την Φύση με τον Θεό και αυτόν με τη σειρά του με τον Λόγο. Η πρακτική πλευρά του Στωικισμού αφορά την ηθική, αφού για τους Στωικούς η ανθρώπινη ζωή πρέπει να ρυθμίζεται με βάση την αρετή και όχι τα συναισθήματα.

Ορισμένες απόψεις των Στωικών είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Όπως η αντίληψη ότι ο άνθρωπος πρέπει να υπομένει τις άσχημες μεταστροφές της τύχης και να μην φοβάται τον θάνατο — έτσι εξηγείται ότι πολλοί Στωικοί έδωσαν, παραδειγματικά, τέλος στη ζωή τους με αυτοκτονία. Ή ότι η λογική, και όχι το συναίσθημα ή τα πάθη, πρέπει να είναι ο οδηγός στην ανθρώπινη ζωή, και από αυτήν εκπορεύεται και η ισότητα των ανθρώπων πέρα από κοινωνικές και φυλετικές διακρίσεις.

Κείμενα:

· Διογένης Λαέρτιος 7 (O βίος και το έργο του Ζήνωνα)

· Μάρκος Αυρήλιος Τὰ εἰς ἐαυτόν

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=503

 Στον Κήπο του Επικούρου

Καθώς ο πολίτης του ελληνιστικού κόσμου στρεφόταν όλο και περισσότερο στον ατομισμό, την απομάκρυνση από την πολιτική και την αναζήτηση της ευτυχίας σε έναν απρόσωπο κόσμο, η ελληνιστική φιλοσοφία εγκατέλειψε σταδιακά τον κόσμο των ιδεών και της μεταφυσικής και στράφηκε με έμφαση στην πρακτική πλευρά της ζωής και στη διδασκαλία της ηθικής.

Μετά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ο Επίκουρος από τη Σάμο (341-270 π.Χ.) επέλεξε την Αθήνα ως έδρα της δικής του φιλοσοφικής σχολής, του επονομαζόμενου «Κήπου». Ο Επίκουρος και οι οπαδοί του ήταν εγκατεστημένοι στο σπίτι με κήπο που διατηρούσε ο φιλόσοφος στην Αθήνα, και όπου είχε δημιουργήσει μια κλειστή κοινότητα πιστών που συνδέονταν μεταξύ τους με δεσμούς φιλίας. Οι οπαδοί του, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν γυναίκες και δούλοι, ζούσαν αποτραβηγμένοι από την υπόλοιπη κοινωνία ακολουθώντας έναν άκρως λιτό τρόπο διαβίωσης σύμφωνα με τα προτάγματα του δασκάλου τους. Ωστόσο, οι Επικούρειοι λοιδορήθηκαν συστηματικά, κυρίως από τους οπαδούς του Χριστιανισμού, τόσο για τον υποτιθέμενο ηδονισμό τους όσο και για τον υλιστικό τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τη θνητότητα και αρνούνταν την ύπαρξη του θεού. Μια σημαντική αναβίωση γνώρισε ο Επικουρισμός στη Ρώμη στα μέσα του 1ου αι. π.Χ., με κυριότερους θιασώτες τον ποιητή Λουκρήτιο που συμπύκνωσε τις βασικές φιλοσοφικές θέσεις του Επικούρου στο ποίημά του De Rerum Natura και τον Φιλόδημο από τα Γάδαρα.

Ο Επίκουρος επηρεάστηκε από την ατομική θεωρία του Δημοκρίτου και με βάση αυτήν διατύπωσε τη βασική του θεώρηση για τη σύσταση του κόσμου και τη φύση των θεών. Καθώς όλος ο κόσμος είναι φτιαγμένος από άτομα και κενό, ακόμη και ψυχή, ο μόνος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς την αλήθεια είναι μέσω των αισθήσεων. Αισθησιοκρατία και υλισμός συμπληρώνονταν από μια πρωτόγνωρη θεωρία για την αδιαφορία των θεών: κατά τον Επίκουρο, οι θεοί είναι βέβαια υπαρκτοί, αλλά ζουν απομακρυσμένοι από τον δικό μας κόσμο, δοσμένοι στη δική τους αιώνια ἀταραξία. Εξάλλου, μαζί με τη φιλία, η ἀταραξία (δηλαδή η απουσία παθών και ταραχής) και η ἀπονία (η αποφυγή του πόνου και η επίτευξη της ηδονής) αποτελούν τα βασικά ιδεώδη του επικούρειου ανθρώπου. Ο άνθρωπος, σύμφωνα με την επικούρεια φιλοσοφία, δεν πρέπει παρά να επιδιώκει την ηδονή, και μάλιστα σε αυτόν τον κόσμο, αφού μετά θάνατον τον περιμένει η ανυπαρξία.

Κείμενα:

· Διογένης Λαέρτιος 10 (O βίος και το έργο του Επικούρου)

Βιβλιογραφία:

· A.A. Long. 1990. Η ελληνιστική φιλοσοφία. Μετάφρ. Σ. Δημόπουλος, Μ. Δραγώνα & Μονάχου. Αθήνα: ΜΙΕΤ, 37-128.

Γνωμικά αποδιδόμενα στον Επίκουρο : 

https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=241

Λουκρίτιος , de rerum natura .

https://www.miet.gr/book-list/book-Paregklisis-O-Loykrhtios-kai-oi-aparxes-ths-newretikothtas

Β ) Λογοτεχνία :

Ηρώνδας : Μιμίαμβοι 

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=392

Θεόκριτος : Ειδύλλια 

Το ειδύλλιο συνιστά νέο ποιητικό είδος, η δημιουργία του οποίου εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της αλεξανδρινής αναθεώρησης των παλαιότερων ποιητικών ειδών και της δημιουργίας νέων (επύλλιο, αιτιολογικό έπος κ.ά.). Τα ποιήματα του Θεόκριτου, τα οποία, με ελάχιστες εξαιρέσεις, είναι γραμμένα σε δακτυλικό εξάμετρο (το μέτρο του έπους) και σε δωρική διάλεκτο με ενοφθαλμισμένα στοιχεία από άλλες διαλέκτους, αντιστέκονται στις απόπειρες που έχουν γίνει κατά καιρούς να καταταγούν σε κατηγορίες, και λόγω της θεματικής ποικιλίας ("ποιμενικά", αστικά, μυθολογικά, ερωτικά) και γιατί σ᾽ αυτά συναιρούνται στοιχεία από διαφορετικά παλαιότερα ποιητικά είδη. Ιδιαίτερα στενά συνδέεται το ειδύλλιο με το έπος (μέτρο) και με τον μίμο (δωρική διάλεκτος, διάλογος, καθημερινά θέματα).

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=383

Μένανδρος : Νέα Κωμωδία 

. Στις κωμωδίες της Νέας οι υποθέσεις ήταν πέρα για πέρα επινοημένες από τον ποιητή. Περιορισμένες στο στενό πλαίσιο της οικογένειας και της γειτονιάς, βασίζονταν σε μεγάλους έρωτες, σε παρεξηγήσεις, σε μηχανορραφίες, σε συμπτώσεις, σε πολύχρονες απουσίες και απρόσμενες επιστροφές, σε πλαστοπροσωπίες, σε βιασμούς, σε έκθετα παιδιά και καθυστερημένους αναγνωρισμούς. Τα τρία τελευταία συνυπάρχουν, θυμίζουμε, στον Ίωνα, και επιβεβαιώνουν τη μεγάλη επίδραση του Ευριπίδη, που ο ρεαλισμός του, ο ερωτισμός του και η θυμοσοφία του χρησιμεύουν για σχολείο ανώτερης μόρφωσης στην κωμωδιογραφία της ελληνιστικής εποχής (Α. Σολομός).

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/encyclopedia/comedy/page_005.html

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/index.html?author_id=185

Γ ) Ιστορία

Πλούταρχος

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/index.html?author_id=201

Β1 -Β2 : 13o Μάθημα Ιστορίας 



                          ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ


2 ) Γλυπτική 

α) Ρομανικός Ρυθμός 

Οί ρομανικές εκκλησίες αρχισαν νά διακοσμούνται για πρώτη φορά μέ
γλυπτά στή Γαλλία, αν καί σ’ αύτή την περίπτωση ή λέξη «διακοσμώ» είναι κάπως παραπλανητική. 'Οτιδήποτε άνήκε στό ναό είχε τόν συγκεκριμένο ρόλο του καί έπρεπε νά έκφράζει μιά συγκεκριμένη άντίληψη σέ σχέση μέ τή διδασκαλία τής Εκκλησίας. 'Η είσοδος τής έκκλησίας τοΰ 'Αγίου Τροφίμου στήν ’Άρλ, στή νότια Γαλλία, πού χτίστηκε τόν δωδέκατο αιώνα, είναι ένα άπό τά πιό ολοκλη- ρωμένα δείγματα αύτοϋ τοΰ ρυθμού.

Τό σχήμα της θυμίζει τή ρωμαϊκή άψίδα θριάμβου.  Στό χώρο πάνω άπό τό ύπέρθυρο — τό τύμπανο, βλέπουμε τόν Χριστό «εν τή δόξη Του», περιτριγυρισμένο άπό τά σύμβολα τών τεσσάρων Εύαγγελιστών. Τά σύμβολα αύτά, τό λιοντάρι τοΰ Μάρκου, ό άγγελος τοΰ Ματθαίου, τό βόδι τοΰ Λουκά καί ό άετός τοΰ Ιωάννη, είναι έμπνευσμένα άπό τή Γραφή. Στήν Παλαιά
Διαθήκη διαβάζουμε γιά τό όραμα τοΰ Ιεζεκιήλ (Τεζ. Α' 4-12), όπου περιγράφει
τό θρόνο τοΰ Θεού, πού τόν κρατούν τέσσερα πλάσματα μέ κεφάλια λιονταριού,

άνθρώπου, βοδιού καί άετοΰ.
Αύτά τά γλυπτά δέν είναι δυνατόν νά είναι τόσο φυσικά, χαριτωμένα καί άνάλαφρα όσο τά κλασικά. Ή επιβλητική αύστηρότητά τους όμως τά κάνει ιδιαίτερα έντυπωσιακά. Βλέπεις αμέσως τί παριστά- νουν, καί ταιριάζουν πολύ καλύτερα μέ τό μεγαλείο δλου τού κτιρίου.


β ) Γοτθικός Ρυθμός

’Ακόμη καί άπό μακριά, αυτά τά άπίστευτα κτίσματα  (οι γοτθικοί ναοί ) μοιάζουν νά διαλαλούν
τή δόξα των ουρανών. Ή πρόσοψη τής Παναγίας τών Παρισίων είναι ίσως τό
τελειότερο άπ’ όλα. Τόσο διαφανής καί άνετη είναι ή διάταξη πυλών και των παραθύρων, τόσο ανάλαφρο
καί γεμάτο χάρη τό λιθό-
γλυπτο δικτύωμα τοΰ εξώστη, ώστε
ξεχνάμε τό βάρος τοΰ πέτρινου αυτού
όγκου καί όλο τό κτίριο μοιάζει
νά άνυψώνεται μπροστά μας σάν άν-
τικατοπτρισμός.





Παρόμοια αίσθηση ελαφράδας καί έλλειψης βάρους δίνουν καί τά
γλυπτά πού πλαισιώνουν τις πύλες
σάν ούράνια στρατιά. Ένώ ό τεχνίτης τής ρομανικής ”Αρλ,  εκανε τις μορφές τών άγιων του νά μοιάζουν μέ συμπαγείς πεσσούς, στέρεα ενσωματωμένους στόν άρχιτεκτονικό σκελετό, ό μάστορας
πού δούλεψε στή βόρεια πύλη
τοΰ καθεδρικού ναού τής Chartres,
 έδωσε ζωή σέ καθεμιά άπό τις μορφές του. Μοιάζουν νά κινούνται, ν’ άλληλοκοιτάζονται μέ σοβαρότητα, ένώ ή ροή τών πτυχών ύποδηλώνει, γι’ άλλη μιά φορά, πώς κάτω άπ’ αύτές υπάρχει ένα άνθρώπινο σώμα. Κάθε μορφή χαρακτηρίζεται καθαρά καί θά
μπορούσε νά τήν άναγνωρίσει όποιος ξέρει τήν Παλαιά Διαθήκη. Δέ δυσκολευόμαστε νά διακρίνουμε τόν ’Αβραάμ· είναι ό γέροντας πού κρατάει τό γιό του τόν ’Ισαάκ, έτοιμο γιά τή θυσία. Ό Μωυσής ξεχωρίζει έπίσης εύκολα, γιατί
κρατάει τίς Δέκα ’Εντολές χαραγμένες σέ πλάκες, καί έχει πλάι του τήν κολόνα μέ τόν χαλκουν δφιν, μέ τόν όποιο γιάτρεψε τούς ’Ισραηλίτες. Στά δεξιά τοΰ ’Αβραάμ είναι ό Μελχισεδέκ, βασιλιάς τοΰ Σαλήμ, γιά τόν όποιο ή 'Αγία Γραφή (Γένεσις ΙΔ', ι 8 ) μάς λέει πώς ήταν ίερεος του Θεοϋ τού υψίστοϋ καί ότι έξήνεγκε άρτους και οίνον γιά νά υποδεχτεί τόν Αβραάμ ύστερα άπό μιά νικηφόρα
μάχη. Γι’ αύτή του τήν ιδιότητα ή μεσαιωνική θεολογία τόν άντιμετώπιζε ώς τό άρχικό πρότυπο τοΰ Ιερέα πού μεταδίδει τά άχραντα μυστήρια καί έτσι έχει ώς διακριτικό τό δισκοπότηρο καί τό θυμιατήρι. Μέ τόν ίδιο τρόπο έπισημαίνονται καθαρά μέ κάποιο σύμβολο όλες οί μορφές πού συνωστίζονται στίς πύλες τών μεγάλων γοτθικών καθεδρικών ναών, γιά νά κατανοούν καί νά στοχάζονται οΐ πιστοί τό νόημα καί τό μήνυμά τους. "Ολες μαζί άποτελοΰν μιά εξίσου ολοκληρωμένη ένσάρκωση τής διδασκαλίας τής ’Εκκλησίας όσο καί τά έργα πού μάς άπασχόλησαν στό προηγούμενο κεφάλαιο. Νιώθουμε ώστόσο πώς ό γλύπτης τής γοτθικής περιόδου άντιμετώπισε τό ρόλο του μ’ ένα καινούριο πνεύμα. Κατά τήν ιδέα του, τά άγάλματα δέν είναι μόνο ιερά σύμβολα, επιβλητικές υπομνήσεις μιας ηθικής άλήθειας. Τό καθένα θά πρέπει νά άντιπροσώπευε γι’ αύτόν μιάν αύτοδύναμη μορφή, διαφορετική άπό τή διπλανή στή στάση καί στόν τύπο τής ομορφιάς, εμποτισμένη μέ προσωπικό ήθος.

Ή Εικόνα  από τόν γοτθικό καθεδρικό ναό τού Στρασβούργου, πού χτίστηκε στις αρχές τού δέκατου τρίτου αιώνα, δείχνει τό νέο πνεύμα μέ τό όποιο δούλευαν οί γλύπτες. Παριστάνει τό θάνατο τής Παναγίας. Οί δώδεκα ’Απόστολοι περιστοιχίζουν την κλίνη τηςενώ ή Μαρία ή Μαγδαληνή γονατίζει μπροστά της. Ό Χριστός, στό κέντρο, δέχεται τήν ψυχή τής Παναγίας στήν άγκαλιά του. Βλέπουμε ότι ό καλλιτέχνης προσπαθούσε ακόμη νά κρατήσει κάτι από τήν
 ίερόπρεπη συμμετρία τής προηγούμενης περιόδου. Μπορούμε νά φανταστούμε
ότι σχεδίασε σέ πρώτη φάση τό σύμπλεγμα γιά νά τοποθετήσει τά κεφάλια τών ’Αποστόλων γύρω από τήν άψίδα, μέ τούς δυό ’Αποστόλους κοντά στό κρεβάτι, σέ άντιστοιχία τόν ένα μέ τόν άλλο, καί μέ τή μορφή τού Χριστού στή μέση. Δέν τόν Ικανοποιούσε όμως πιά μιά καθαρά συμμετρική διάταξη, όπως τόν τεχνίτητού 12ου αιώνα,Είναι φανερό πώς ήθελε νά δώσει ζωή στις μορφές του. Βλέπουμε μιάν έκφραση πένθους στά ώραΐα πρόσωπα τών Αποστόλων, μέ τ’ άνασηκωμένα φρύδια τους καί τό γεμάτο ένταση βλέμμα.
Τρεις απ’ αύτούς σηκώνουν στό πρόσωπο τά χέρια, σέ μιά παραδοσιακή χειρονομία θλίψης. Πιό εκφραστικό άκόμη είναι τό πρόσωπο καί ή φιγούρα τής Μαρίας τής Μαγδαληνής, πού είναι σωριασμένη μπροστά στό κρεβάτι σφίγγοντας τά χέρια — καί είναι αξιοθαύμαστο πώς ό καλλιτέχνης κατόρθωσε νά δώσειτήν αντίθεση ανάμεσα στα δικά της χαρακτηριστικά καί στό γαλήνιο, μακάριο
Ή Κοίμηση πρόσωπο τής Παναγίας. Οί πτυχές δέν είναι πιά εδώ τό άδειο κέλυφος καί οί
ζή; Θεοτόκου καθαρά διακοσμητικές σπείρες πού βλέπουμε στά πρώτα μεσαιωνικά έργα. Οί
 καλλιτέχνες τής γοτθικής έποχής προσπάθησαν νά καταλάβουν, σέ δ,τι άφορά  τίς πτυχώσεις πού περιβάλλουν τό σώμα, τήν τεχνική τών άρχαίων πού είχε φτάσει ώς αυτούς. Μπορεί νά άναζήτησαν διδάγματα σέ δ,τι είχε άπομείνει άπό τά είδωλολατρικά έργα, τίς ρωμαϊκές ταφόπετρες καί τίς άψίδες τοΰ θριάμβου, πού είχαν διασωθεί σέ υπολογίσιμο άριθμό στή Γαλλία. ’Έτσι ξαναβρήκαν πάλι
τή χαμένη κλασική τέχνη, πού άφηνε νά διαγραφεϊ ή δομή τοΰ σώματος κάτω άπό τίς πτυχές. Πράγματι, ό καλλιτέχνης αισθανόταν περήφανος πού μπορούσε νά έφαρμόσει αυτή τή δύσκολη τεχνική. Ό τρόπος μέ τόν όποϊο φαίνονται κάτω άπό τό ύφασμα τά πόδια καί τά χέρια τής Παναγίας, καθώς καί τό χέρι τοΰ Χριστοΰ, μαρτυρεί πώς αύτοί οί γλύπτες δέν ένδιαφέρονταν πιά μόνο γιά τό τί
παρίσταναν, άλλά καί γιά τό πώς θά τό παρίσταναν. Γιά άλλη μιά φορά, δπως στήν έποχή τής μεγάλης άφύπνισης στήν Ελλάδα, άρχιζαν νά έξετάζουν τή φύση, όχι τόσο γιά νά τή μιμηθοΰν, άλλά γιά νά μάθουν άπό αύτήν πώς νά καταστήσουν πειστική μιά μορφή. Υπάρχει ώστόσο τεράστια διαφορά άνάμεσα στήν έλληνική καί στή γοτθική τέχνη, άνάμεσα στήν τέχνη τοΰ ναοΰ καί τήν τέχνη τής καθεδρικής εκκλησίας. Οί "Ελληνες καλλιτέχνες τοΰ πέμπτου αιώνα π.Χ. ένδιαφέρονταν κυρίως νά πλάσουν τήν εικόνα τοΰ ώραίου σώματος. Γιά τούς καλλιτέχνες τής γοτθικής έποχής, όλες αυτές οί μέθοδοι καί τά τεχνάσματα άποτελοΰσαν μέσα πού όδηγοΰσαν σ’ ένα σκοπό: νά άφηγηθοΰν τίς ιστορίες τής Γ ραφής πιό πειστικά καί πιό συγκινητικά. Δέν άφηγοΰνται γιά χάρη τής ίδιαςτής αφήγησης, αλλά για χάρη τοϋ μηνύματος της, καθώς καί γιά τήν παρηγοριά καί τό φρονηματισμό πού μπορούσαν ν’ άποκομίσουν οί πιστοί. Ή στάση τοΰ Χρίστου, όπως κοιτάζει τήν Παναγία τήν ώρα πού πεθαίνει, ήταν άσφαλώς σημαντικότερη γιά τόν καλλιτέχνη άπό τήν επιδέξια άπόδοση των μυώνων.

Α2 : 8ο Μάθημα Λογοτεχνίας


Κ. ΚΑΒΑΦΗΣ  ( συνέχεια...)

Η Ποίηση του Καβάφη είναι υπαρξιακή , όπως κάθε μεγάλη Τέχνη . Είδαμε στην α ενότητα ,  πως  δουλεύει το θέμα του Έρωτα . Στα ποιήματα που ακολουθούν κοινό σημείο είναι το σκηνικό ! Στήνει σκηνές παρμένες από την Ιστορία , όχι όμως από ένδοξες στιγμές , ούτε κι από πασίγνωστα γεγονότα (συχνά οι πληροφορίες του είναι παρμένες από τα " ψιλά " των χρονογράφων ) Ελληνιστικοί χρόνοι , Ρωμαϊκή Εποχή , το Βυζάντιο στη παρακμή του .

Ποιος  , άραγε ο στόχος αυτών των σκηνικών ;


Διάβασε τα παρακάτω ποιήματα και δες από ποια εποχή αντλούν το σκηνικό τους .Κάνε μια πρώτη προσπάθεια να βρεις το θέμα του κάθε ποιήματος και δείξε πως αναδεικνύεται από το συγκεκριμένο σκηνικό .

Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον*

Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ', ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές -
την τύχη σου που ενδίδει πιά, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανοφέλετα θρηνήσεις.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που φεύγει.
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μιά τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,
κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ' όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις.



* Ο τίτλος είναι παρμένος από το Βίο του Αντωνίου, 75, του Πλουτάρχου. Ο Πλούταρχος διηγείται πως το τελευταίο βράδυ πριν από την είσοδο του Οκτάβιου στην Αλεξάνδρεια (Αύγουστος του 30 π.Χ.) κάτω από το παράθυρο του Αντωνίου ακούστηκε ο θόρυβος ενός «αόρατου θιάσου». Δόθηκε η ερμηνεία πως ήταν ο προστάτης του Αντωνίου, ο θεός Διόνυσος που τον εγκατέλειπε («Ἐδόκει δέ τοῖς ἀναλογιζομένοις τό σημεῖον ἀπολείπειν ὁ Θεός Ἀντώνιον, ὧ μάλιστα συνεξομοιῶν καί συνοικειῶν ἑαυτόν διετέλεσεν»).


Εντόπισε όλες τις επαναλήψεις του κειμένου( ολικές , μερικές , δομικές , νοηματικές ) και δείξε πως λειτουργούν .

Περιμένοντας τους Βαρβάρους

-Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;
Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.
-Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μιά τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ' οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;
-Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.
-Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;
-Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.
-Γιατί οι δυό μας ύπατοι κ' οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ' ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλισμένα;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπόνουν τους βαρβάρους.
-Γιατί κ' οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;
Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαριούντ' ευφράδειες και δημηγορίες.
-Γιατί ν' αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ' η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που έγιναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ' οι πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;
Γιατί ενύχτωσε κ' οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ' τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.
Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μιά κάποια λύσις.

Να επισημάνεις τις επαναλήψεις του κειμένου και τον ρόλο τους .

Η ειρωνεία, στην απλή μορφή της, σημαίνει μια δήλωση ή ένα γεγονός που υπονομεύεται από το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται. Το βασικό χαρακτηριστικό κάθε ειρωνείας είναι µια αντίθεση ανάµεσα σ ένα φαινόμενο και σε µια πραγματικότητα

Υπάρχει μια αποστασιοποίηση .Μια διαφορά στο κλίμα ( ψυχρό -θερμό ) . Μια ματαίωση . Με την αποσιωποίηση  ή τον υπαινιγμό  έντονων καταστάσεων .

Δες περισσότερα στο ιστολόγιο της κυρίας Παθλίνας Μοίρα :

http://fotodendro.blogspot.com/2011/08/blog-post_26.html

Αφού διαβάσεις προσεκτικά το κείμενο για την Ειρωνεία , προσπάθησε να την εντοπίσεις σε κάποια από τα ποιήματα που σου δίνονται . 
Κατόπιν , προσπάθησε να δείξεις πως λειτουργεί .

Τα βήματα

Σ' εβένινο κρεββάτι στολισμένο
με κοραλλένιους αετούς, βαθυά κοιμάται
ο Νέρων -- ασυνείδητος, ήσυχος, κ' ευτυχής·
ακμαίος μες στην ευρωστία της σαρκός,
και στης νεότητος τ' ωραίο σφρίγος.

Αλλά στην αίθουσα την αλαβάστρινη που κλείνει
των Αηνοβάρβων το αρχαίο λαράριο
τι ανήσυχοι που είν' οι Λάρητές του.
Τρέμουν οι σπιτικοί μικροί θεοί,
και προσπαθούν τ' ασήμαντά των σώματα να κρύψουν.
Γιατί άκουσαν μια απαίσια βοή,
θανάσιμη βοή την σκάλα ν' ανεβαίνει,
βήματα σιδερένια που τραντάζουν τα σκαλιά.
Και λιγοθυμισμένοι τώρα οι άθλιοι Λάρητες,
μέσα στο βάθος του λαράριου χώνονται,
ο ένας τον άλλονα σκουντά και σκουντουφλά,
ο ένας μικρός θεός πάνω στον άλλο πέφτει
γιατί κατάλαβαν τι είδος βοή είναι τούτη,
τάνοιωσαν πια τα βήματα των Εριννύων.

Η Σατραπεία

Τι συμφορά, ενώ είσαι καμωμένος
για τα ωραία και μεγάλα έργα
η άδικη αυτή σου η τύχη πάντα
ενθάρρυνσι κ' επιτυχία να σε αρνείται·
να σ' εμποδίζουν ευτελείς συνήθειες,
και μικροπρέπειες, κι αδιαφορίες.
Και τι φρικτή η μέρα που ενδίδεις
(η μέρα που αφέθηκες κ' ενδίδεις),
και φεύγεις οδοιπόρος για τα Σούσα,
και πιαίνεις στον μονάρχην Αρταξέρξη
που ευνοϊκά σε βάζει στην αυλή του,
και σε προσφέρει σατραπείες, και τέτοια.
Και συ τα δέχεσαι με απελπισία
αυτά τα πράγματα που δεν τα θέλεις.
Άλλα ζητεί η ψυχή σου, γι' άλλα κλαίει·
τον έπαινο του Δήμου και των Σοφιστών,
τα δύσκολα και τ' ανεκτίμητα Εύγε·
την Αγορά, το Θέατρο, και τους Στεφάνους.
Αυτά πού θα στα δώσει ο Αρταξέρξης,
αυτά πού θα τα βρείς στη σατραπεία·
και τι ζωή χωρίς αυτά θα κάμεις.

Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης

Άρεσε γενικώς στην Αλεξάνδρεια,
τες δέκα μέρες που διέμεινεν αυτού,
ο ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης
Αριστομένης, υιός του Μενελάου.
Ως τ' όνομά του, κ' η περιβολή, κοσμίως, ελληνική.
Δέχονταν ευχαρίστως τες τιμές, αλλά
δεν τες επιζητούσεν· ήταν μετριόφρων.
Αγόραζε βιβλία ελληνικά,
ιδίως ιστορικά και φιλοσοφικά.
Προ πάντων δε άνθρωπος λιγομίλητος.
Θάταν βαθύς στες σκέψεις, διεδίδετο,
κ' οι τέτοιοι τόχουν φυσικό να μη μιλούν πολλά.
Μήτε βαθύς στες σκέψεις ήταν, μήτε τίποτε.
Ένας τυχαίος, αστείος άνθρωπος.
Πήρε όνομα ελληνικό, ντύθηκε σαν τους Έλληνας,
έμαθ' επάνω, κάτω σαν τους Έλληνας να φέρεται·
κ' έτρεμεν η ψυχή του μη τυχόν
χαλάσει την καλούτσικην εντύπωσι
μιλώντας με βαρβαρισμούς δεινούς τα ελληνικά,
κ' οι Αλεξανδρινοί τον πάρουν στο ψιλό,
ως είναι το συνήθειο τους, οι απαίσιοι.
Γι' αυτό και περιορίζονταν σε λίγες λέξεις,
προσέχοντας με δέος τες κλίσεις και την προφορά·
κ' έπληττεν ουκ ολίγον έχοντας
κουβέντες στοιβαγμένες μέσα του.

Στα 200 π.Χ.

«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων»-
Μπορούμε κάλλιστα να φαντασθούμε
πως θ' αδιαφόρησαν παντάπασι στην Σπάρτη
για την επιγραφήν αυτή. «Πλην Λακεδαιμονίων»,
μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται
για να τους οδηγούν και για να τους προστάζουν
σαν πολυτίμους υπηρέτας. Άλλωστε
μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς
Σπαρτιάτη βασιλέα γι' αρχηγό
δεν θα τους φαίνονταν πολλής περιωπής.
Α βεβαιότατα «πλην Λακεδαιμονίων».
Είναι κι αυτή μιά στάσις. Νοιώθεται.
Έτσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό·
και στην Ισσό μετά· και στην τελειωτική
την μάχη, όπου εσαρώθη ο φοβερός στρατός
που στ' Άρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι:
που απ' τ' Άρβηλα ξεκίνησε για νίκην, κ' εσαρώθη.
Κι απ' την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία,
την νικηφόρα, την περίλαμπρη,
την περιλάλητη, την δοξασμένη
ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμιά,
την απαράμιλλη: βγήκαμ' εμείς·
ελληνικός καινούριος κόσμος, μέγας.
Εμείς· οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς,
οι Σελευκείς, κ' οι πολυάριθμοι
επίλοιποι Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας,
κ' οι εν Μηδία, κ' οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι.
Με τες εκτεταμένες επικράτειες,
με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών.
Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά
ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς.
Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

Θερμοπύλες

Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κ' ίσοι σ' όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ' ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ' εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.
Και περισσότερη τιμή τους πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ' οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.