Συνήθειες επικίνδυνες, αλλά για ποιον;

Σε πρόσφατο κείμενό του, ο Ζακ Ατταλί ξεκινά με την προφανή διαπίστωση ότι «η διαχείριση της πανδημίας χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις» και συνεχίζει αναφερόμενος στο θέμα των εστιατορίων, τα οποία στη Γαλλία είναι κλειστά εδώ και τέσσερις μήνες, χωρίς ουσιαστική ελπίδα να ανοίξουν πριν από το καλοκαίρι.

«Εάν, όμως, δυστυχώς, η πανδημία αυτή πρόκειται να διαρκέσει, να επιστρέψει ή να εγκατασταθεί ανάμεσά μας, είναι σαφέστατα καιρός να εξετάσουμε μέτρα [τα οποία θα καθιστούσαν δυνατό το άνοιγμα των εστιατορίων], τουλάχιστον για την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού.

Μολονότι οι φορείς εξουσίας είναι όλοι τους, στην πραγματικότητα, ενθουσιασμένοι με την κατάσταση αυτή.

Τούτο συμβαίνει επειδή τα εστιατόρια δεν είναι μόνο τόπος κατανάλωσης τροφίμων. Μαζί με το οικογενειακό γεύμα, αποτελούν τους κύριους τόπους συζήτησης και μετάδοσης της γνώσης. Στους φορείς εξουσίας, όμως, σε όλες τις κοινωνίες, δεν αρέσει καθόλου οι άνθρωποι να φλυαρούν τρώγοντας. Κατά τη διάρκεια του γεύματος ανταλλάσσουν πληροφορίες, συζητούν πολιτικά θέματα, συνάπτουν συμμαχίες, κι όλα αυτά εκτός του ελέγχου της εξουσίας, η οποία δεν γνωρίζει τίποτε από όσα λέγονται εκεί. Στοιχείο ιδιαιτέρως επικίνδυνο για εκείνην. Επιπλέον, το κοινό γεύμα παίρνει χρόνο: χρόνο από την εργασία, από την κατανάλωση άλλων πραγμάτων εκτός της τροφής. Επομένως, το γεύμα είναι εχθρός της οικονομίας, το γεύμα είναι αντικαπιταλιστικό. Για τον λόγο αυτό κατέληξε μάλιστα να είναι μια σύντομη και μοναχική στιγμή κατανάλωσης βιομηχανικών προϊόντων, ένας εχθρός του ανθρώπου. Ποτέ δεν είναι άχρηστο να υπενθυμίζεται ότι οι διατροφικές συνήθειες σκοτώνουν περισσότερο απ' ό,τι η χειρότερη πανδημία. Στους φορείς εξουσίας δεν αρέσει ούτε η μετάδοση γνώσεων από τη μια γενιά στην άλλη. Προτιμούν να τις μεταδίδουν οι ίδιοι...

Ως εκ τούτου, οι κοινωνίες μας, εδώ και καιρό (εδώ και τουλάχιστον ενάμιση αιώνα), κάνουν τα πάντα ώστε να σκοτώσουν το γεύμα, ώστε να τρώμε κάπου αλλού κι όχι στο τραπέζι, κυρίως δε να μην τρώμε μαζί. Να τρώμε μόνοι μας, μπροστά σε έναν υπολογιστή ή σε κάποια γωνιά του χώρου εργασίας. Να καταβροχθίζουμε βιομηχανικά προϊόντα με τεχνητή γεύση, η οποία μας αποθαρρύνει να αφιερώνουμε χρόνο στο φαγητό. Η τροφή καθίσταται επομένως οικουμενικά ομοιόμορφη, διαιωνίζοντας την ψευδαίσθηση εικονικών ταξιδιών με προορισμό φαγητά που θα είναι εξωτικά μόνον κατ' όνομα. Παράλληλα, κλείνοντας τους ηλικιωμένους στους οίκους ευγηρίας, καθιστούμε ακόμη πιο δυσχερή τη μετάδοση των παλιών συνταγών.

Εάν εξετάσουμε την κατάσταση προσεκτικά, διαπιστώνουμε ότι η πανδημία ενδέχεται να επιταχύνει την εξέλιξη αυτή, στην οποία αντιστέκονται περισσότερο η Γαλλία, η Ιταλία και μερικές ακόμη χώρες. Θα μπορούσε να δικαιολογήσει την απαγόρευση κυκλοφορίας με τη δυνατότητα να ψωνίζουμε κατά την ώρα που κάποτε γευματίζαμε. Με την επίκληση της αύξησης της παραγωγικότητας την οποία καθιστά δυνατή το γεύμα στο πλαίσιο της τηλεργασίας, μπροστά στον υπολογιστή μας στο σπίτι, στο γραφείο/σαλόνι/ τραπεζαρία και, κάποιες, φορές, υπνοδωμάτιο.

Πρέπει να αντισταθούμε με κάθε τίμημα σε αυτές τις επικίνδυνες, θανατηφόρες τάσεις...» [Jacques Attali «Manger, c’est parler», 10 Φεβρουαρίου 2021]

Τα εστιατόρια είναι συνδεδεμένα με στιγμές ευχαρίστησης για τους ανθρώπους. Στον νέο κόσμο που πολλοί οραματίζονται, έναν κόσμο που θα περιλαμβάνει αποκλειστικώς και μόνον υποχρεώσεις και καθήκοντα, είναι περιττά. Η λειτουργία τους συνιστά μια παραφωνία, την οποία δεν μπορεί να αντισταθμίσει η όποια συμβολή τους στην οικονομία.

 ΔΥΟ ΠΕΡΣΙΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ 

https://anoikeiosi.blogspot.com/2020/06/2-7-httpcavafis.html

https://anoikeiosi.blogspot.com/2020/06/2-8.html

 

ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΡΟΝΟ : 

ΕΚΘΕΣΗ 

Διερεύνηση του θέματος .

Αίτια :

Μην μπερδεύουμε τα πραγματικά αίτια με τα αποτελέσματά τους ! 

π.χ.

Το υπερφορτωμένο πρόγραμμα λόγω Πανελλαδικών , οι απίστευτες "δραστηριότητες" δεν είναι το κύριο αίτιο (κι ας είναι αυτό που ξέρουμε) είναι το αποτέλεσμα μιας νοοτροπίας .

Ποιας ; Αυτό πρέπει να διερευνήσουμε !

Μπορουμε να ξεκινήσουμε με το απλό ερώτημα ,αν πάντα ήταν έτσι . Αν πάντα οι άνθρωποι λαχταρούσαν τον ελεύθερο χρόνο (υπήρχε αυτή η έκφραση ;) π.χ. οι παπούδες μας (κυρίως οι προπαπούδες σας) αναζητούσαν με τέτοια λαχτάρα τον ελεύθερο χρόνο ; 

Στον αγροτικό κόσμο υπήρχε αυτή η έννοια ;

Μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση του θέματος κάνει ο Μαρξ μιλώντας για την αλλοτρίωση του άνθρώπου μετά την Βιομηχανική Επανάσταση μέσα στο σύστημα του Καπιταλισμού .

Ο άνθρωπος στα εργοστάσια έχασε την επαφή του με το προϊόν της δουλειάς του , έτσι έχασε την χαρά της δημιουργίας , της προσφοράς , της κοινωνικής επαφής (αν δεν καταλαβαίνετ κάτι από αυτά , ρωτήστε με .Τα είχαμε πει όταν κάναμε το αντίστοιχο μάθημα )

Το μόνο χειροπιαστό αποτέλεσμα που του έμεινε είναι η χρηματική ανταμοιβή . Έτσι σύντομα ταυτίστηκε η εργασία μόνο με την αμοιβή .

Χωρίς τις άλλες ικανοποιήσεις ο άνθρωπος αισθάνεται απίστευτο το βάρος της εργασίας του (δεν αντέχεται !) Η κατάσταση αυτή τον οδηγεί να νοιώσει ότι μόνο μια ανάσα υπάρχει στην ζωή του : αυτή του ελεύθερου χρόνου που τον κατασκευάζει ως έννοια και τον εξιδανικεύει .

Συγχρόνως το αξιακό σύστημα του Καπιταλισμού μας οδηγεί σε όλο και μεγαλύτερη ανάγκη για κέρδος και για κατανάλωση αφού ορίζουμε πια τον εαυτό μας ως πλάσματα του "έχειν"( "καταναλώνω ,άρα υπάρχω ", για να παραφράσουμε την γνωστή θέση του Ντεκάρτ "σκέφτομαι άρα υπάρχω" ! ).Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο δρόμος δεν έχει τέλος και μας αφήνει πάντα το αίσθημα του ανικανοποίητου . Αυτό μας οδηγεί σε αναζήτηση όλο και περισσότερης δουλειάς για καλύτερες απολαβές. Επόμενο είναι υπό αυτές τις συνθήκες , τσακισμένοι , να αναζητούμε εναγωνίως τον "ελεύθερο χρόνο" ο οποίος όλο και συρρικνώνεται στην ζωή μας .

Αυτό που δεν αντιλαμβανόμαστε είναι ότι αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία δεν θα μπορέσουμε να βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο .

Αντιμετώπιση :

(εφ όσον τα αίτια είναι βαθιά , εσωτερικοί θα πρέπει να είναι και η αλλαγή που θα κάνουμε )

Να δούμε την ζωή μας και τον εαυτό μας "αλλιώς" .

Να εισαγάγουμε στο αξιακό μας σύστημα την χαρά της δημιουργικότητας (κι όχι της παραγωγικότητας ,είναι τελείως άλλο πράγμα )

την χαρά της κοινωνικής επαφής με τον συνάθρωπο μέσα στην εργασία και μέσω της εργασίας!

την χαρά της προσφοράς (  μέσα από όλα τα επαγγέλματα μπορείς να προσφέρεις στο κοινωνικό σύνολο και να το νοίωσεις )

Με αυτό τον τρόπο  θα νοιώθουμε μεγαλύτερη ικανοποίηση και δεν θα κυνηγάμε να καλύψουμε το τεράστιο κενό μέσα μας μόνο με τις "απολαβές" οι οποίες ποτέ δεν θα μας φαίνονται ανάλογες του κόπου μας .

Το αποτέλεσμα θα είναι ότι με έναν "μαγικό " τρόπο ο χρόνος που θα αφιερώνουμε στην εργασία μας δεν θα μας είναι πια τόσο πιεστικός , αφ ενός γιατί θα τον ορίζουμε (δουλεύω όσο μπορώ , διαλέγω επάγγελμα που δεν με τσακίζει , επιτρέπω στον εαυτό μου να παίρνει ανάσες , αλλά συγχρόνως παίρνω ικανοποίηση κατευθείαν από αυτό που κάνω , γεγονός που δεν με κάνει να βλέπω την εργασία μου ,ως απίστευτο βάρος , αναγκαίο κακό κλπ .

Στον χώρο του σχολείου αυτό ισχύει απολύτως :

Αν μάθουμε στο παιδί την αγάπη για την γνώση και την χαρά που προκύπτει από αυτήν , δεν θα βλέπει το διάβασμά του σαν κάτι βασανιστικά ανιαρό του οποίου το μόνο αντίτιμο είναι ο βαθμός ή η επιτυχία σε εξετάσεις . Έτσι και θα παίρνει ικανοποίηση ,άρα δεν θα τσακίζεται ψυχικά ,όταν διαβάζει , αλλά και θα ξέρει που να σταματήσει εφόσον ο βαθμός και η επιτυχία δεν θα είναι οι μόνοι του στόχοι .

Σε δύσκολες εποχές οικονομικής κρίσης και ανεργίας  πάλι ισχύουν όσα είπαμε παραπάνω .Ίσως ακόμα περισσότερο να ορίσουμε τι θεωρούμε απαραίτητο στην ζωή μας .Το να δεχτούμε να έχουμε λιγότερα και να μην ταυτίζουμε την επιτυχία μας στην ζωή με την αγοραστική μας ικανότητα είναι πάρα πολύ σημαντικό για την ψυχική μας ισορροπία και την προσωπική μας ευτυχία ( πάντα στο μέτρο του δυνατού ).

 

 

 

 ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ (1910-1975) 

Η μικρή χορεύτρια

 Η ΜΙΚΡΗ ΧΟΡΕΥΤΡΙΑ

   Νίκος Καββαδίας

Η μικρή χορεύτρια 

Εχθές στο τσίρκο εχόρεψε κάποια μικρή χορεύτρια,

ωραία, μες στην τζεργκέρζικη, πολεμική στολή της,

κι όλοι με λάγνα, λαμπερά την εκοιτούσαν μάτια,                                                  

κι όλοι με κρύφια επιθυμιά ποθούσαν το φιλί της.

Χορεύοντας τραγούδαγε κάποιο γλυκό τραγούδι,                                                          

σε ξένη γλώσσα, που έλεγε για μακρινές πατρίδες,

για δέντρα, για ψηλά βουνά, για βρύσες κρουσταλλένιες,

και για Αμαζόνων πόλεμους, για θρύλους, για ηρωίδες.

                                                                                                                          

Και χόρευε με ρυθμικές κι ανάλαφρες κινήσεις,

σαν το λουλούδι ετάνιζε τη λυγερή της μέση,                                                        

ορθώνοντας τα δάχτυλα, ύψωνε το κορμί της,

κι ύστερα πάλι ελύγιζε, σαν να ’θελε να πέσει.

Και το τραγούδι ετέλειωσε, κι έπαψε τον χορό της,

όμως κανείς δεν τόλμησε τα χέρια να χτυπήσει,

όλοι άφωνοι κοιτάζανε τα κόκκινά της χείλη,

όπου θριάμβου πρόσκαιρου χαμόγελο είχε ανθίσει.

Μα τη στιγμή που αλάλαξαν απ’ τη συγκίνησή τους,

σαν όλους κάποια μυστική φωνή να τους οδηγεί,

η όμορφη χορεύτρια, με τα βαμμένα χείλη,

κάνοντας μιαν απότομη στροφή είχε πια φύγει.

Β1-Β2 : ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ (1054 )

ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΟΥΣ  (1204 )

 

Το Δολάριο του Μεσαίωνα

Από το 312, που πρωτοεμφανίζεται, ως τα μέσα του 11ου αι., το βυζαντινό νόμισμα θα μείνει σταθερό και καθαρό. Ίσως δεν είναι ανάγκη να αναζητήσουμε άλλη εξήγηση για τον πρωταρχικό ρόλο που έπαιξε στη μυθική ιστορία του Βυζαντίου, αλλά και στο μαζικό υποσυνείδητο των λαών του Μεσαίωνα.
Ο Κοσμάς Ινδικοπλεύστης (6ος αι ) θα στηρίξει τη θεωρία του για την αιωνιότητα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στο "ότι με το νόμισμα αυτών (δηλαδή των Βυζαντινών) εμπορεύονται όλα τα έθνη και είναι δεκτό σε κάθε τόπο από το ένα ως το άλλο άκρο της γης και θαυμάζεται από κάθε άνθρωπο και κάθε βασιλική εξουσία. Και τέτοιο νόμισμα δεν υπάρχει σ' άλλο κράτος"
Χλαμυδοφόρος αυτοκράτορας, κρατώντας στο χέρι σφαίρα σταυροφορούσα και σκήπτρο, εστεμμένος από Αγγελο Κυρίου ή από τον ίδιο το Χριστό με χαραγμένα τα ηχηρά ονόματα της (αυτοκρατορικής) εξουσίας... κυκλοφορούσε, χάρη στο νόμισμα, από τη μια γωνιά της αυτοκρατορίας στην άλλη, περνούσε στα χέρια ανθρώπων κάθε τόπου, διαλαλώντας τη στρατιωτική ισχύ της αυτοκρατορίας (σύμβολό της η χλαμύδα), το θεοστήρικτο της αυτοκρατορικής αρχής ( ο θεόστεπτος βασιλεύς είναι τοποτηρητής του Χριστού στη γη ), το παγκόσμιο και οικουμενικό της θεοπρόβλητης εξουσίας ( σημάδια τους το σκήπτρο και η σφαίρα) και τέλος τα βυζαντινά αναφαίρετα δικαιώματα στη ρωμαϊκή κληρονομιά

Ε. Αρβελέρ, Αρχαιολογία, 1, (1981), 39-40.

Η μάχη του Μαντζικέρτ θεωρείται γεγονός εξαιρετικής σημασίας για την τύχη του Βυζαντίου. Σηματοδοτεί την αρχή κατάρρευσης του βυζαντινού κράτους και για πολλούς ερευνητές αποτελεί το συμβατικό όριο ανάμεσα στη Μεσοβυζαντινή και Υστεροβυζαντινή εποχή. Πρόκειται για την τελευταία στρατιωτική επιχείρηση του Ρωμανού Δ' Διογένη (1067-1071). Η πορεία μέχρι το Mαντζικέρτ σημαδεύτηκε από σειρά συμβάντων που ερμηνεύτηκαν ως κακοί οιωνοί για την έκβαση της εκστρατείας. Στις 26 Αυγούστου 1071 ο αυτοκράτορας, απορρίπτοντας συνθήκη ειρήνης από το σουλτάνο Αλπ Αρσλάν (1063-1072), πήρε την απόφαση να αντιμετωπίσει τους Τούρκους. Πραγματοποιώντας μια σύντομη νίκη, ο Ρωμανός αποφάσισε να επιστρέψει στο στρατόπεδο. Ωστόσο, ο Ανδρόνικος Δούκας διέδωσε την ψεύτικη είδηση ότι ο αυτοκράτορας ηττήθηκε και απέσυρε τους άνδρες του. Διάφορες φήμες διαδόθηκαν γρήγορα. Την αναστάτωση που προκλήθηκε αντιλήφθηκαν οι Τούρκοι και την εκμεταλλεύτηκαν. Επιτέθηκαν, με αποτέλεσμα ο Ρωμανός να βρεθεί αιχμάλωτός τους και ο βυζαντινός στρατός να ηττηθεί. Η ήττα στο Mαντζικέρτ σήμανε την κατάρρευση του διοικητικού συστήματος στις ανατολικές επαρχίες. Σειρά εσωτερικών διαμαχών των Βυζαντινών, οι οποίοι ζητούσαν ακόμη και τη βοήθεια των Τούρκων, σημάδεψαν την επόμενη δεκαετία (1071-1081). Είναι χαρακτηριστικό, και ενδεικτικό του βαθμού στον οποίο η περιοχή της Μικράς Ασίας είχε αρχίσει να κατακλύζεται από τους Τούρκους, το γεγονός ότι ο μελλοντικός αυτοκράτορας Αλέξιος, επιστρέφοντας από την Αμάσεια στην Κωνσταντινούπολη το 1074, ταξίδεψε με πλοίο γιατί όλοι οι χερσαίοι δρόμοι ελέγχονταν από Τούρκους. Η ήττα του Mαντζικέρτ δεν ήταν ένα γεγονός που ξάφνιασε. Ήταν το αποτέλεσμα των εσωτερικών και εξωτερικών εξελίξεων που είχαν διαρκέσει πάνω από μισό αιώνα μετά το θάνατο του Βασιλείου Β' (976-1025). H Mικρά Aσία δεν κατέρρευσε αμέσως μετά το 1071. Ωστόσο η μάχη του Mαντζικέρτ σήμανε την αρχή του τέλους, την απαρχή της κατάληψης ενός από τα σημαντικότερα και πλουσιότερα τμήματα της αυτοκρατορίας, της Μικράς Ασίας, και την ίδρυση ισχυρού κράτους από τους Σελτζούκους Τούρκους. 'Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού Οι ξένοι και η διοίκηση του κράτους Στους ξένους, αν δεν κρατάνε από βασιλική γενιά στη χώρα τους, να μην απονέμεις μεγάλους τίτλους ούτε να τους εμπιστεύεσαι μεγάλες εξουσίες. Κάνοντας κάτι τέτοιο, σίγουρα και τον εαυτό σου θα μειώσεις αλλά και τους Ρωμαίους άρχοντές σου. Διότι, όταν θα τιμήσεις έναν ξένο που έχει έλθει από ταπεινή γενιά με το αξίωμα του πριμικηρίου ή του στρατηγού, ποια αντάξια στρατηγία θα δώσεις στον Ρωμαίο; Σίγουρα θα τον κάνεις εχθρό. Αλλά και στη χώρα του, αν ακούσουν ότι αυτός ανέβηκε σε τέτοιους τίτλους, όλοι θα γελάσουν και θα πουν: «Εμείς εδώ δεν τον είχαμε άξιο για τίποτα, κι όταν πήγε στη Ρωμανία κατάφερε να πάρει τέτοιο αξίωμα. Φαίνεται ότι στη Ρωμανία δεν υπάρχει κανένας ικανός άνθρωπος, γι' αυτό ανέβηκε τόσο ψηλά ο δικός μας [....]». Πολύ συμφέρει τη Ρωμανία, κύριέ μου, να μην τιμά τους ξένους με μεγάλα αξιώματα [...]. Κεκαυμένος, Στρατηγικό, σετ. Δ. Τσουγκαράκης, εκ. Κανάκε, Αθήνα 1996, 250. (Ο Κεκαυμένος ήταν Βυζαντινός συγγραφέας γνωστός για το διασωθέν έργο του Στρατηγικόν, ένα εγχειρίδιο για τις στρατιωτικές υποθέσεις των νοικοκυριών του 11ου αιώνα. Ήταν ίσως Αρμενικής ή Γεωργιανής καταγωγής ) Ο στρατός του Ρωμανού Δ 'Διογένη Ο Αυτοκράτορας ξεκίνησε για την εκστρατεία βιαστικά, με στρατό που δεν άρμοζε σε αυτοκράτορα των Ρωμαίων, αλλά που ήταν χαρακτηριστικός των καιρών: τον αποτελούσαν Βούλγαροι, Ούζοι και άλλοι ξένοι που έτυχε να βρίσκονται εκεί, καθώς επίσης και Φράγκοι και Βαράγγοι. Όλοι αυτοί πήραν την αυτοκρατορική εντολή να πάνε στη Φρυγία, που βρίσκεται στο θέμα Ανατολικών, και όπου έβλεπε κανείς το απίθανο αυτό θέαμα: οι περίφημοι στρατιώτες των Ρωμαίων, που είχαν υποτάξει Ανατολή και Δύση, δεν ήταν παρά λίγοι άνδρες, τσακισμένοι από τη φτώχεια και το άγχος και άοπλοι... Επειδή για πολλά χρόνια κανένας αυτοκράτορας δεν είχε επιχειρήσει εκστρατείες, οι στρατιώτες ήταν άσχετοι και άχρηστοι, και στερημένοι από μισθό και τις συνηθισμένες προμήθειες. Ήταν δειλοί και φυγόμαχοι και φαίνονταν ανίκανοι για οποιαδήποτε γενναία πράξη ...Σε αντίθεση οι στρατιώτες του εχθρού ήταν τολμηροί, επίμονοι, πεπειραμένοι και γενικά κατάλληλοι για πόλεμο. Γεώργιος Κεδρηνός , II, 668-669, στο : Σπ. Βρυώνης, Η παρακμή του Μεσαιωνικού Ελληνισμού της Μικρός Ασίας και η διαδικασία του εξισλαμισμού (11ος- 15ος αι.), μετ. Κ. Γαλαταριώτου, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1996, 82. Ο Γεώργιος Κεδρηνός ήταν βυζαντινός χρονογράφος. Έζησε στο τέλος του 11ου και στις αρχές του 12ου αιώνα. Άσκηση :  Χρησιμοποιώντας στοιχεία από τα τρία τελευταία κείμενα ( Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Κεκαυμένος , Κεδρηνός ) παρουσιάστε με δικά σας λόγια τα γεγονότα που οδήγησαν στην μάχη του Ματζικέρτ και την σημασία της . Να λάβετε υπ' όψιν σας τι διαφαίνεται για την κατάσταση της Αυτοκρατορίας  στο κείμενο του Κεκαυμένου ;

Α1-Α2 : ΙΣΤΟΡΙΑ

 Γεωμετρικός ρυθμός : Κεραμική 

Ο Γεωμετρικός ρυθμός, θα διαρκέσει περίπου διακόσια χρόνια, από το 900 ως το 700 π.Χ (πριν έχουμε τον πρωτο γεωμετρικό ρυθμό ). Ο όρος γεωμετρικός δόθηκε, γιατί τα αγγεία διακοσμούνται με γεωμετρικά μοτίβα π.χ. τρίγωνα, ρόμβοι, μαίανδροι. Ακόμη και οι μορφές αποδίδονται με γεωμετρικό τρόπο, έτσι ώστε το ανθρώπινο σώμα μοιάζει με τρίγωνο. Ο αγγειογράφος ζωγραφίζει σύμφωνα με την παράδοση, αυτό που ξέρει κι όχι αυτό που βλέπει. Το χρώμα που χρησιμοποιείται είναι το μαύρο. Γεωμετρική όμως είναι και η μορφή των αγγείων, δηλαδή χαρακτηρίζονται «από σαφή και ισορροπημένη άρθρωση των επιμέρους τμημάτων τους, ενώ την ενότητά τους εξασφαλίζει, αρκετές φορές, ένας τονισμένος κάθετος άξονας».

Το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της περιόδου είναι η διαίρεση του αγγείου σε πολλές ζώνες. Για τη διακόσμηση χρησιμοποιούνται παράλληλες γραμμές και περισσότερα γεωμετρικά σχήματα όπως άγκιστρα, τρίγωνα, ρόμβοι, χωρίς φυσικά να πάψουν να χρησιμοποιούνται οι μαίανδροι. Οι ομόκεντροι κύκλοι, όταν υπάρχουν, εντάσσονται μέσα σε διακοσμητικές ζώνες. Συναντάμε αρκετά συχνά ζώα ή ανθρώπους. Τα νέα σχήματα είναι ο κρατήρας που στηρίζεται σε ψηλό κωνικό πόδι και η πεπλατυσμένη πυξίδα, που η λαβή του καλύμματός της έχει τη μορφή αλόγων.

Σιγά σιγά αρχίζουν να υποχωρούν τα διάφορα γεωμετρικά μοτίβα και το μεγαλύτερο μέρος του αγγείου καταλαμβάνουν οι διάφορες εικονιστικές παραστάσεις. Μάλιστα οι παραστάσεις αυτές εκτείνονται σε περισσότερες από μια ζώνες. Το πιο συνηθισμένο θέμα είναι η εκφορά και η πρόθεση. Τα αγγεία με θέμα την εκφορά και την πρόθεση χρησιμοποιούνται ως ταφικά αγγεία, σήματα, στους τάφους.

. Το μέγεθός τους είναι μεγάλο, ξεπερνούν σε ορισμένες περιπτώσεις το 1,5 μ. Άλλα θέματα είναι τα ζώα, οι σκηνές μάχης, οι πολεμιστές. Τα νέα γεωμετρικά μοτίβα που χρησιμοποιούνται είναι ο διπλός ή τριπλός μαίανδρος, οι πολλαπλοί ρόμβοι, οι σειρές από φακοειδή φύλλα.

Οι γυναίκες αποδίδονται ντυμένες και με στήθος από δύο μικρές γραμμές, αντίθετα οι άνδρες παρουσιάζονται γυμνοί με ξίφος και εγχειρίδιο στη μέση ή με δόρατα και φορούν κράνος που αποδίδεται με μια καμπύλη γραμμή η οποία θυμίζει λοφίο.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι κατά τη γεωμετρική περίοδο το αγγείο γίνεται το πεδίο στο οποίο εφαρμόζονται με μαθηματική ακρίβεια ένα τεράστιο πλήθος γεωμετρικών σχημάτων οργανωμένα με απίστευτη φαντασία.

Ασκήσεις :

Περιηγηθείτε στην διεύθυνση "Ελληνικός Πολιτισμός -Τέχνη -  Αγγειογραφία -Γεωμετρική Εποχή "

htt

p://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/geom/geometriki-aggeiografia.htm

Παρατηρήστε την διακόσμηση των αγγείων της Ύστερης Γεωμετρικής περιόδου και καταγράψτε τα χαρακτηριστικά τους .

Α1-Α2 : ΙΣΤΟΡΙΑ

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ : ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Στους Σκοτεινούς χρόνους παρατηρείται δημογραφική συρρίκνωση. Oι περισσότερες πληροφορίες προέρχονται από αρχαιολογικές πηγές, ιδιαίτερα τα νεκροταφεία, αφού οι οικισμοί είναι σχεδόν ανύπαρκτοι και τα ίχνη ζωής σπανίζουν στις περισσότερες τοποθεσίες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς αρκετών αρχαιολόγων, ο πληθυσμός της ηπειρωτικής Ελλάδας πιθανότατα να μειώθηκε κατά τρία τέταρτα. Μικρές, ωστόσο, ανθρώπινες ομάδες φαίνεται να επιζούν στα Nιχώρια της Μεσσηνίας, το Λευκαντί της Εύβοιας, την Αθήνα, το 'Aργος, την Ασίνη και την Τίρυνθα της Αργολίδας. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι διαθέσιμες από τα νεκροταφεία πληροφορίες είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε μονομερή ερμηνεία αυτού του προβλήματος. 'Aλλοι μη ανιχνεύσιμοι παράγοντες, όπως οι πληθυσμιακές ανακατατάξεις, οι μεταβολές του τρόπου ζωής και οι διαφορετικές αντιλήψεις περί θανάτου, μπορούν να διαφοροποιήσουν τα συμπεράσματα.

Ενώ οι Σκοτεινοί χρόνοι χαρακτηρίζονται από δημογραφικό μαρασμό, τον 8ο αιώνα π.Χ. παρατηρείται αύξηση του πληθυσμού ως αποτέλεσμα εκτενών μεταναστεύσεων στην ύπαιθρο. Αυτή η δημογραφική ανάπτυξη πιθανόν να συνοδευόταν από αντίστοιχη αύξηση της αγροτικής παραγωγής. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί το κατά πόσο η πληθυσμιακή αύξηση προηγήθηκε και οδήγησε σε μεγαλύτερη αγροτική παραγωγή, ή εάν οι βελτιώσεις στη γεωργική τεχνολογία και η καλλιέργεια περισσότερων γαιών απέφεραν την αύξηση του πληθυσμού στο βαθμό που θα μπορούσε να τον συντηρήσει η γη. Οι δύο παραπάνω εξελίξεις επέδρασαν η μία στην άλλη: καθώς παραγόταν περισσότερη τροφή ο καλύτερα σιτιζόμενος πληθυσμός αναπαραγόταν γρηγορότερα και καθώς αυξανόταν ο πληθυσμός περισσότεροι άνθρωποι μπορούσαν να παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα τροφής.

Ορισμένοι μελετητές αμφισβήτησαν τις διαστάσεις αυτής της πληθυσμιακής αύξησης. Ξεκινώντας από την υπόθεση ότι έγινε μία σημαντική μεταβολή των ταφικών εθίμων, έχουν διατυπώσει την άποψη ότι η πόλη, που βρισκόταν στη γένεσή της στο β' μισό του 8ου αιώνα π.X., έδωσε για πρώτη φορά -ύστερα από την Υπομυκηναϊκή εποχή- το δικαίωμα του ενταφιασμού σε όλους τους κατοίκους της, μέσα σε ένα πνεύμα ίσης μεταχείρισης. Υπό αυτό το πρίσμα εξηγείται και η "άνθηση" των νεκροταφείων κατά την εποχή αυτή. Οι Σκοτεινοί χρόνοι θα ήταν, σύμφωνα με αυτήν την άποψη, μία εποχή "εκλεκτικού ενταφιασμού", όπου τα ταφικά έθιμα ίσχυαν μόνο για τους ισχυρούς, ενώ οι κοινοί θνητοί αποτεφρώνονταν χωρίς τελετές και οι στάχτες τους σκορπίζονταν κοντά στους τόπους καύσης που διέθεταν τα νεκροταφεία.

Με τη δημογραφική αλλαγή που σημειώθηκε στα τέλη της Γεωμετρικής περιόδου εδραιώθηκαν οι συνθήκες από τις οποίες ανέκυψαν οι νέες πολιτικές μορφές που θα εμφανιστούν στον ελληνικό χώρο κατά την Αρχαϊκή περίοδο. Ασκήσεις :  1) Υπογραμμίστε τα βασικά σημεία του κειμένου . Εντοπίστε και στείλτε μου τις απορίες σας . 2) Ποιο είναι το βασικό θέμα του κειμένου ; Ποιες οι βασικές πληροφορίες που δίνονται ; Που υπάρχει ένσταση από κάποιους επιστήμονες  και που την στηρίζουν ;